Geld uit jóú sak om SAUK te red

Kaapstad. – Die regering beoog ’n “televisiebelasting” wat ’n styging in persoonlike inkomstebelasting tot gevolg sal hê.

Die voorgestelde Wet op die Openbare Uitsaaiwese maak voorsiening vir ’n styging van tot 1% in inkomstebelasting – geld wat spesifiek aangewend sal word om die SAUK staande te hou.

Ten spyte van ingrypendebelastingimplikasies van dié wet het dit gister geblyk dat die tesourie nie ten volle ingelig was daaroor nie.

Die voorgenome wet is Vrydag skielik in die Staatskoerant gepubliseer – sonder dat ’n witskrif uitgereik is of die parlementêre portefeuljekomitee oor kommunikasie geweet het ’n nuwe uitsaaiwet word beoog.

Die voorgestelde wet maak voorsiening vir ’n nuwe finansieringsmodel vir die SAUK, omvorm die struktuur van die openbare uitsaaiwese, omskryf die heffing van ekstra inkomstebelasting en gee groter magte aan die minister van kommunikasie om in die SAUK in te gryp.

Dr. Mashilo Boloka, direkteur van uitsaaibeleid by die kommunikasiedepartement, het by navraag erken die fynere besonderhede van die belasting is nog nie uitgewerk nie. Dit sal wel bestaande TV-lisensieheffings vervang.

Volgens hom bepaal die wetsontwerp individue sal nie meer as 1% van hul belasbare inkomste moet opdok nie.

“Ek voorsien egter nie dat die koers so hoog sal wees nie.”

Tans beplan die kommunikasiedepartement om diegene in die laagste belastingkerf (met ’n inkomste van R54?200 tot R132?000 per jaar) met 0,2% te belas.

Dit sou beteken iemand wat R132?000 verdien, sal belasting van R264 vir die SAUK betaal.

Iemand wat meer verdien, sal op ’n glyskaal nóg meer betaal.

’n TV-lisensie kos tans R250 per jaar.

“Ons moet nog kyk hoe die belasting gaan styg namate jou belasbare inkomste toeneem.

“Dit sal in oorleg met die inkomstediens gedoen en deur die minister geproklameer word,” het Boloka gesê.

Dit is ’n persoonlike belasting, wat beteken elkeen in ’n huishouding sal moet opdok, anders as in die huidige bedeling waar slegs een lisensie per huishouding nodig is.

Volgens me. Kate Skinner, veldtogkoördineerder van die Red ons SAUK-koalisie (SOS),is die omstandighede rondom die opstelling en publikasie van die wetsontwerp “verdag”.

“Ons verstaan die tesourie het nie eens die bepalings rondom hoër inkomstebelasting goedgekeur nie.

Hulle was bewus daarvan, maar die wet is sonder hul bydraes geskryf,” het sy gister gesê.

“Geen navorsing of vergelykings met ander lande is gedoen voordat dié bepalings ingesluit is nie.”

Die tesourie wou nie gister kommentaar lewer nie.

Die wetsontwerp is in pas met ’n besluit wat die ANC in 2007op sy Polokwane-konferensiegeneem het.

Volgens die konferensiebesluit moet 60% van die SAUK se inkomste teen 2010 van die regering kom.

Dit is volgens die ANC omdat die huidige finansieringsmodel die uitsaaier kwesbaar maak vir die belange van die privatesektor en hy gevolglik nie“ontwikkelingsdoelwitte” nastreef nie.

Tans kom sowat 80% van die SAUK se inkomste uit advertensies.

Net 2% kom van die regering en die res uit lisensiegeld.

Skinner het gesê die wet is vol moontlike twispunte en diedepartement sal die proses met minstens twee maande moetverleng om behoorlik bydraes van belanghebbendes te kry.

Mnr. Niekie van den Berg,DA-LP en -kommunikasiewoordvoerder, het gesê hy is bekommerd oor die “diktatoriale aard” van die wet.

Me. Juli Kilian, sy Cope-eweknie, het dit ’n “gevaarlike tree” op die pad na ’n “belastinggefinansierde, ANC-beheerde propagandamasjien” genoem.

- Beeld