Snik as jy drink, rook

Kaapstad. – Rokers en drinkers gaan vanaand die meeste huil.

Dis nou ná afloop van mnr. Pravin Gordhan, minister van finansies, se begrotingsrede waartydens sondebelasting ongetwyfeld weer verhoog sal word.

Dit is egter die maklikste deel van vanjaar se begroting.

Die veel moeiliker deel is waar Gordhan moet sê waar hy geld gaan kry om die regering se ideologiese planne, veral die nasionale gesondheidsplan en ’n beplande kapitale uitbreidingsprogram, te finansier.

Gordhan lewer van 14:00 sy begrotingsrede vir die tydperk tussen 1 April 2012 en 31 Maart 2013.

In wese moet hy met dié begroting sê hoe die regering pres. Jacob Zuma se staatsrede-planne gaan finansier.

Die minister moet ’n middeweg vind tussen die regering se ideologiese ideale en die heersende ekonomiese omstandighede se werklikheid waar ekonomiese groei onder hewige druk is.

Ekonome reken die regering se verwagtings van ekonomiese groei sal ook vandag afwaarts aangepas word. Dit is tans sowat 3,4% vir 2012.

Werkskepping, asook uitvoere en veredeling op plaaslike bodem, is prioriteite. Dit mag dalk effense verligting vir plaaslike vervaardigers bring. Daar kan ook verligting vir klein ondernemings wees, wat entrepreneurs kan aanmoedig om werk te skep.

Meer geld sal gewis vir opvoeding en gesondheid geoormerk word.

Gordhan sal vanjaar aandui hoeveel geld vir die omstrede nasionale gesondheidsplan opsygesit sal word.

Dié skema, wat oor die volgende 14 jaar ingefaseer sal word, sal na verwagting tot R250 miljard oor dié tydperk kos.

’n Verhoging in maatskaplike toelaes kan ook verwag word.

Die groot uitdagings waarmee Gordhan te kampe het, is werkloosheid, gedempte ekonomiese toestande en inflasie.

Nog ’n probleem is die fiskale tekort wat na verwagting oor die volgende paar jaar tot 4% kan beloop.

Dit beteken Gordhan het 4% te min inkomste om vir al die uitgawes te betaal. Dié jaarlikse tekort maak die staat se skuld al hoe groter. Tans is staatskuld sowat 45% van bruto binnelandse produk.

In gedempte ekonomiese omstandighede word dit al moeiliker om die staatskuld af te betaal.

Dit gaan ook interessant wees om te hoor hoe Gordhan die kwessie van die tolpaaie in Gauteng gaan hanteer.

Sal hy sê die tolstelsel moet geskrap word of sal hy sê die fiskus kan dit nie bekostig nie en tolpaaie is hier om te bly?

- Lees ook die begrotingsvoorskou vandag op bl. 2 van Sake24.

- Beeld en Sake24 sal weer môre al die begrotingsnuus, asook ontledings en agtergrondartikels publiseer.
 

Mnr. Pravin Gordhan, minister van finansies, mnr. Nhlanhla Nene, adjunk-minister van finansies (agter hom), bespreek syfers met mnr. David Faulkner, hoofdirekteur van makrot ekonomiese ontleding (links), en me. Priscilla Adipa, ekonoom in die beleidsafdeling, ter voorbereiding vir Gordhan se toespraak. Foto: Michael Hammond