Swartes kry nie kanse, sê Zuma

Suid-Afrika se tronke is vol swart gesigte omdat swart mense nie geleenthede in Suid-Afrika het nie, het pres. Jacob Zuma gesê.

“Daar is baie min wit gevangenes, want hulle is besig om sake te doen, maar ons het nie geleenthede nie.

“Swart mense is werkloos en honger en dan beland hulle in die tronk.”

Zuma het gister in Johannesburg op ’n spitsberaad vir swart sakelui gesê ongelykheid in Suid-Afrika is steeds kommerwekkend.

“Die maatskaplike en ekonomiese aspekte van transformasie bly nog agterweë. Die impak van armoede en ongelykheid is steeds skreiend.

“Hoe meer ons bereik, hoe meer is ons bewus daarvan dat ons nog soveel meer moet doen.”

Die eienaarskap en bestuur van die land se ekonomie het nie werklik verander sedert Suid-Afrika ’n demokrasie geword het nie, het Zuma gesê.

Hy het verwys na die Kommissie vir Gelyke Indiensneming se jongste verslag wat daarop dui dat minder as 17% van topbestuurslede swart is.

Dié “kommerwekkende statistieke” beteken dat regstellende aksie moet voortduur om die speelveld tussen wit en swart gelyk te maak aangesien net ’n klein deel van die samelewing tot dusver deur swart ekonomiese bemagtiging (SEB) bevoordeel word.

Zuma het gesê die fokus op SEB moet verdiep en wetgewing sal ingestel word om maatskappye vas te vat wat net voorgee dat hulle aan SEB-vereistes voldoen.

“Die name van maatskappye wat oortree, asook dié van hul direkteurs, sal op ’n swartlys geplaas word, boetes sal opgelê word en die maatskappye se telkaarte sal opgeskort word.”

Maatskappye én die openbare sektor gaan ook gedwing word om ’n sekere persentasie van hul aankope van plaaslike ondernemings onder swart beheer te doen.

Zuma het gesê die ekonomie moet swart entrepreneurs oplewer wat hul eie fabrieke besit en onder meer teks­tiel, meubels en metaalprodukte vervaardig.

Terwyl baie swart mense verskeie sektore van die ekonomie betree het, is daar geen sigbare swart nyweraars nie.

“Ons sien nie dat swart mense of vroue groot fabrieke of myne besit nie.

“As ons nie myne besit nie, besit ons slegs aandele. Buitengewone maatreëls moet ingestel word om dié buitengewone kwessies te hanteer.

“Swart sakelui sal moet saamstaan om transformasie te bewerkstellig.

“Ons is reeds 17 jaar lank ’n demokrasie. Ons weet wat gedoen moet word, maar ons het eenheid (in die swart sakesektor) nodig en daardie eenheid begin hier.”


Mnr. Jimmy Manyi, kabinetswoordvoerder, pres. Jacob Zuma en mnr. Brian Dames, Eskom-bestuurshoof, in Johannesburg.

Volg Beeld op Facebook en Twitter.