Johannesburg Verander Area
  • Vandag

    26°C / 13°C

    Wind 9km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 30%

  • Maandag

    24°C / 13°C

    Wind 10km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 34%

  • Dinsdag

    23°C / 12°C

    Wind 18km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 33%

  • Woensdag

    21°C / 10°C

    Wind 19km/h

    Reënval 0.6mm

    Humiditeit 45%

  • Donderdag

    20°C / 8°C

    Wind 12km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 25%

  • Vrydag

    21°C / 9°C

    Wind 20km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 25%


ERNST VAN JAARSVELD

Wildeperske sonder vrugte soek ’n vrou

Donderdag 30 Mei 2013
Die wildeperske (Kiggelaria africana) aard goed op die Hoëveld en is rypbestand. Dit is ’n redelik vinnig groeiende immergroen inheemse boom. Manlike en vroulike bome kom voor.

Elmarie woon buite Krugersdorp in die Wieg van die Mensdom. Sy skryf: Toe ons sowat 11 jaar gelede hier gebou en begin tuinmaak het, het ek ’n bietjie oor inheems begin nalees, veral omdat ons in ’n wêrelderfenisgebied woon.

Ek het besluit om ’n wildeperskeboom te plant en dit groei pragtig. Daar is nou natuurlik die goor tye wanneer skoenlapper-ruspes die boom amper kaal vreet, maar dit gedy nogtans met nuwe blare.

Ek het sowat ’n jaar gelede nog een aangeplant. Ek het ’n foto gesien van die pragtige ronde vrugte met rooi sade wat die boom dra en wat voëls na jou tuin lok. Ons boom het nog nooit sulke vrugte gedra nie!

Nou wonder ek, kry mens dalk, soos in die geval van ’n papajaboom, sowel ’n manlike as vroulike boom? Dit dra wel die klein blommetjies. Die boom groei mooi, kry genoeg water en kompos, so wat sou die probleem wees?

Antwoord:

Elmarie, wildeperskes (Kiggelaria africana) sal goed daar gedy. Dit is ook normaal vir die ruspes en die skoenlappers om hul eiers op die blare te lê. Die boom is giftig, wat die ruspes en skoenlappers ook giftig maak, maar daar is tog sommige voëltjies soos die diederikie wat aangepas is om die ruspes te vreet. Die ruspe-fase is net tydelik.

Jy is reg, manlike en vroulike bome kom voor en jou boom is sekerlik ’n mannetjie. Wildeperske kom tot aan die Witwatersrand voor. Dis egter nie hier so volop soos in die Wes-Kaap nie en gewoonlik beperk tot beskutte klowe.

Vir lesers wat die boom nie ken nie, dit is ’n vinnig groeiende immergroen boom, ’n pioniersboom in ons immergroen inheemse woude.

Dit aard baie goed in tuine en in die Wes-Kaap kom die bome dikwels spontaan op.

Saad ontkiem moeilik, maar maklik onder ’n rooivlerkspreeu. Die suur maaginhoud verbreek die hardskaligheid en die bome ontkiem dan spontaan. Die vroulike bome dra grys vruggies wat kenmerkend in ’n vyfhoekige vorm oopvou en sy saad ontbloot vir verspreiding.

Die swart saadjies is omhul deur ’n oranjekleurige vlees wat vrugtevretende voëls lok.

Die oranjekleurige wildeperske-skoenlapper (Acraea horta) lê sy eiers op hierdie boom.

Zelda Clark van Christiana in Noordwes skryf: Ernst, ek soek raad. Ek het ’n lukwartboom (Eriobotrya japonica) en sy bas dop af.

Die boom is seker so 20 jaar oud. Ons het nog nooit van sy vrugte geëet nie en die boom dra maar swak.

Antwoord:

Zelda, dit kan wees dat die boom se stam volson kry. Dit brand dan en die boom sukkel. Sommige mense verf die bas wit om dit af te koel. Dit kan ook ’n swam wees wat jou boom beet het.

Die eintlike rede is dat die plant ongelukkig is in daardie baie warm, dor wêreld.

’n Kompos-grondbedekking onder jou boom, Bounceback of 3:1:5-bemesting kan baie help in die somer.

Probeer maar net sy toestand verbeter en op dié manier die plant se weerstand opbou.

* Skryf aan 

 Vra vir Ernst, ­Naweek+, Posbus 692, Kaapstad 8000.

Stuur fakse na 021 797 6570 en e-pos na ernstvj@mweb.co.za .



  • by

    Die alfabet van ironie

  • naweek

    Werk nou en geniet mooi tuin in lente

  • naweek

    Judasboom van gebied om Middellandse See

  • by

    ’n Atlas van die brein

  • naweek

    Die Stonehenge-misterie

  • leefstyl

    Heerlike feeskos vir die Paastyd

  • naweek

    Die koeël is deur die kerkies

  • naweek

    Deur die lens: Gepla met hom

  • by

    ’n Taai klap se soet nasmaak

  • naweek

    Moenie dat die twee Philips jou verwar nie

  • by

    Sokkerkoors kort nog

  • naweek

    Wen sade met jou blomfoto’s

  • naweek

    Bosmans haal top-100-lys met drie wyne

  • naweek

    Jazz in katedraal se maag

  • by

    Hou op om varke te beledig!

  • naweek

    Breëstraat die nuwe Langstraat?

  • by

    ‘Dan sê jy nog, Meneer, die vis is duur’

  • naweek

    Chenin blanc gepas vir haas enige smaaktog

  • naweek

    Wat gis?

  • motors

    Nuwe model sal koppe laat draai

  • leefstyl

    Gee jou oor aan lekker

  • leefstyl

    Eetgoed

  • leefstyl

    Soetgoed

  • leefstyl

    Drinkgoed

  • leefstyl

    Groot kuierplekke vir vroue én mans

  • motors

    Voorwieldryf vir BMW se buksie

  • motors

    In 40 jaar ry Golf steeds op suksespad

  • motors

    Landy rol nóg klippe uit jou pad

  • motors

    GLA is meer pret as prakties

  • motors

    Nuwe X-Trail lyk sommer na meneer

  • motors

    Hou kroos tevrede op lang pad

  • motors

    Die volgende Disco

  • motors

    Chinese bussies durf Toyota aan

  • motors

    Golf-eksklusiwiteit teen ’n prys 

  • motors

    Daar’s Márquez – en dan die res

  • motors

    Ricciardo se appèl kon probleme skep

  • motors

    Poulter skop modder in ander jaers se oë

  • motors

    K53 erger as sit tussen Kaapse Crusader-ondersteuners

  • motors

    Jy sal net wil voet in die hoek sit

  • motors

    Ry-entoesiaste sal gaande wees

  • motors

    Hoe kom VWSA en ABO bymekaar uit?

  • motors

    Verkeerdes nou varke in die verhaal

  • motors

    Raak persoonlik met hierdie buksie

  • motors

    Gister se heldedade bly spook

  • motors

    Huur eerder motor as koop?

  • leefstyl

    Blooskwale wat maak dat jy die dokter vermy

  • leefstyl

    Tyd dat kinders slim word: Laat hulle speel!

  • leefstyl

    Kleurige groente in tienerjare ‘kan kanker keer’

  • leefstyl

    Die vele fasette van smaak

  • leefstyl

    5 basiese smake

  • leefstyl

    Wat beïnvloed smaak?

  • leefstyl

    Mooigoed vir jou inkopielys

  • leefstyl

    Kies die regte blaaier

  • jip

    ’n ‘Loner’ wat sê net wat hy dink

  • jip

    Rooies verras Monnas

  • jip

    Monument se netbal kook

  • jip

    Drie Paastoernooie dié naweek

  • jip

    Klofies verhang bordjies teen Affies

  • Verbruikersforum

  • jip

    Uitslae

  • jip

    Viljoen kán in tienertaal skryf

  • jip

    Dié boek is nie vir tieners nie

  • jip

    Pryse wag vir wenners van gedigtekompetisie

  • jip

    Om dertig te word

  • jip

    Wetenskap, ontmoet Kuns