Johannesburg Verander Area
  • Vandag

    21°C / 8°C

    Wind 20km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 15%

  • Saterdag

    15°C / 3°C

    Wind 15km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 37%

  • Sondag

    14°C / 5°C

    Wind 12km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 19%

  • Maandag

    17°C / 6°C

    Wind 15km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 22%

  • Dinsdag

    17°C / 5°C

    Wind 17km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 30%

  • Woensdag

    16°C / 5°C

    Wind 8km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 26%


ERNST VAN JAARSVELD

Wildeperske sonder vrugte soek ’n vrou

Donderdag 30 Mei 2013
Die wildeperske (Kiggelaria africana) aard goed op die Hoëveld en is rypbestand. Dit is ’n redelik vinnig groeiende immergroen inheemse boom. Manlike en vroulike bome kom voor.

Elmarie woon buite Krugersdorp in die Wieg van die Mensdom. Sy skryf: Toe ons sowat 11 jaar gelede hier gebou en begin tuinmaak het, het ek ’n bietjie oor inheems begin nalees, veral omdat ons in ’n wêrelderfenisgebied woon.

Ek het besluit om ’n wildeperskeboom te plant en dit groei pragtig. Daar is nou natuurlik die goor tye wanneer skoenlapper-ruspes die boom amper kaal vreet, maar dit gedy nogtans met nuwe blare.

Ek het sowat ’n jaar gelede nog een aangeplant. Ek het ’n foto gesien van die pragtige ronde vrugte met rooi sade wat die boom dra en wat voëls na jou tuin lok. Ons boom het nog nooit sulke vrugte gedra nie!

Nou wonder ek, kry mens dalk, soos in die geval van ’n papajaboom, sowel ’n manlike as vroulike boom? Dit dra wel die klein blommetjies. Die boom groei mooi, kry genoeg water en kompos, so wat sou die probleem wees?

Antwoord:

Elmarie, wildeperskes (Kiggelaria africana) sal goed daar gedy. Dit is ook normaal vir die ruspes en die skoenlappers om hul eiers op die blare te lê. Die boom is giftig, wat die ruspes en skoenlappers ook giftig maak, maar daar is tog sommige voëltjies soos die diederikie wat aangepas is om die ruspes te vreet. Die ruspe-fase is net tydelik.

Jy is reg, manlike en vroulike bome kom voor en jou boom is sekerlik ’n mannetjie. Wildeperske kom tot aan die Witwatersrand voor. Dis egter nie hier so volop soos in die Wes-Kaap nie en gewoonlik beperk tot beskutte klowe.

Vir lesers wat die boom nie ken nie, dit is ’n vinnig groeiende immergroen boom, ’n pioniersboom in ons immergroen inheemse woude.

Dit aard baie goed in tuine en in die Wes-Kaap kom die bome dikwels spontaan op.

Saad ontkiem moeilik, maar maklik onder ’n rooivlerkspreeu. Die suur maaginhoud verbreek die hardskaligheid en die bome ontkiem dan spontaan. Die vroulike bome dra grys vruggies wat kenmerkend in ’n vyfhoekige vorm oopvou en sy saad ontbloot vir verspreiding.

Die swart saadjies is omhul deur ’n oranjekleurige vlees wat vrugtevretende voëls lok.

Die oranjekleurige wildeperske-skoenlapper (Acraea horta) lê sy eiers op hierdie boom.

Zelda Clark van Christiana in Noordwes skryf: Ernst, ek soek raad. Ek het ’n lukwartboom (Eriobotrya japonica) en sy bas dop af.

Die boom is seker so 20 jaar oud. Ons het nog nooit van sy vrugte geëet nie en die boom dra maar swak.

Antwoord:

Zelda, dit kan wees dat die boom se stam volson kry. Dit brand dan en die boom sukkel. Sommige mense verf die bas wit om dit af te koel. Dit kan ook ’n swam wees wat jou boom beet het.

Die eintlike rede is dat die plant ongelukkig is in daardie baie warm, dor wêreld.

’n Kompos-grondbedekking onder jou boom, Bounceback of 3:1:5-bemesting kan baie help in die somer.

Probeer maar net sy toestand verbeter en op dié manier die plant se weerstand opbou.

* Skryf aan 

 Vra vir Ernst, ­Naweek+, Posbus 692, Kaapstad 8000.

Stuur fakse na 021 797 6570 en e-pos na ernstvj@mweb.co.za .



  • vrydag

    Uitdagende storie bied perspektief

  • leefstyl

    Seep skep werk, gee hoop

  • vrydag

    Dansresep smaak nou soos karton

  • leefstyl

    Stel koel en kalm grense in werkplek

  • leefstyl

    5 000 t sand vir stadstrand

  • vrydag

    Bekende paadjie natuurlik uitgevoer

  • vrydag

    ’n Dansfees

  • vrydag

    Arena-kans ná meer as ’n dekade

  • vrydag

    Heelal se wagte

  • vrydag

    Spits jou ore

  • vrydag

    Die werklikheid van ma en poplap

  • vrydag

    Al Vegas se clichés blink

  • vrydag

    Wat’s tops?

  • vrydag

    Skop, skiet en knoei in Kaapstad

  • vrydag

    Oortreffende trap van aksievermaak

  • motors

    Ponie van 60’s herleef

  • leefstyl

    ’n Plesier vir die oog en die tong

  • leefstyl

    TV se ‘Cake Boss’ kom deel sy kennis

  • motors

    Nuwe Figo’tjie bied nog waarde

  • motors

    Ferrari’s groet Kyalami (dalk)

  • leefstyl

    Varkpens bly maar bobaas

  • motors

    Stepway beïndruk op vele vlakke

  • motors

    Inval van die Etios Cross begin

  • motors

    Kwaai NX nie vir sissies in nutsmark

  • motors

    Marquez in reuse se spore

  • motors

    Corsa no. 5 omvattend vernuwe

  • motors

    Nege ding mee om die kroon

  • motors

    Klein ramkat kry sy naam

  • motors

    Loopdop nie meer hoofsondaar

  • motors

    Kopskuif kan tandeknersers red

  • motors

    Nou kan jaers weer hul renvernuf wys

  • motors

    Superwaens in konvooi see toe

  • motors

    Dié VW’s kos min om te bedryf

  • motors

    Panda Cross hups soos jonges

  • motors

    Só lyk Britse top-vragmotor

  • motors

    Mazda het groot planne met ‘2’

  • motors

    M5 perfek vir gesin én alleen ‘druk’

  • leefstyl

    Etes in ’n japtrap

  • leefstyl

    Boere-barok

  • leefstyl

    Hoekom vroue anders bedraad is

  • leefstyl

    Verhouding en fantasie vuur drange

  • leefstyl

    Plek van vrede, rus in babakamer

  • leefstyl

    Die geur van seewier

  • leefstyl

    Jong vroue behoorlik bederf