Johannesburg Verander Area
  • Vandag

    21°C / 9°C

    Wind 13km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 18%

  • Saterdag

    19°C / 8°C

    Wind 14km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 20%

  • Sondag

    19°C / 7°C

    Wind 14km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 16%

  • Maandag

    19°C / 8°C

    Wind 12km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 22%

  • Dinsdag

    20°C / 9°C

    Wind 19km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 25%

  • Woensdag

    21°C / 13°C

    Wind 20km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 26%


‘Korrupsie kelder SA ekonomie’

Marietjie Gericke
Dinsdag 10 September 2013

SUID-AFRIKA is een van vier lande op die Afrika-vasteland – die ander drie is Nigerië, Kenia en Zimbabwe – waarin 74% van die kontinent se bedrog gepleeg word. Dit is luidens ’n onlangse verslag van die ouditeursfirma, KPMG.

Só het regter Faan Hancke, oudregter van die Vrystaatse hooggeregshof, Saterdag in Londen, Engeland, gesê waar hy een van die genooide sprekers van oor die wêreld heen was op die

Cambridge- internasionale simposium oor ekonomiese bedrog.

Die beskerming vir fluitjieblasers is egter nie voldoende in Suid-Afrika nie.

Regter Faan Hancke

Die titel van sy voordrag was Hoe om korrupsie in die staatsdiens te bestry en daardeur ons ekonomieë teen bedrog en wanbesteding te beskerm.

Suid-Afrika se polisiemag word volgens die globale korrupsie-barometer as die 36ste mees korrupte beskou en 83% van Suid-Afrikaners glo ook die polisie is korrup. Die ondersoek vir die barometer is onder 114 000 mense in 107 lande gedoen.

“Die verdedigingsmagte is veral blootgestel aan korrupsie. Na raming dra die wapenbedryf tot 40% van korrupsie wêreldwyd by. Uit navorsing blyk dit 70% van lande beskik nie oor voldoende meganismes om korrupsie in die verdedigingsektor te bekamp nie en 90% van daardie lande bied onvoldoende beskerming aan ‘fluitjieblasers’.”

Wat sogenaamde “fluitjieblasers” betref, het hy gesê dit is ’n belangrike manier om korrupsie bloot te lê. Meer as 40% van alle korrupsie word só ontdek.

“Die beskerming vir fluitjieblasers is egter nie voldoende in Suid-Afrika nie.”

Hancke het gesê die departement van maatskaplike ontwikkeling in Suid-Afrika betaal jaarliks maatskaplike pensioene aan ongeveer vyf miljoen arm mense. “In dié stadium is daar 150 000 spook-pensioene van ongeveer R150 miljoen wat in die 2013-geldjaar uitbetaal is.”

Hy het gesê regeringsamptenare pleeg die meeste korrupsie (18%), gevolg deur sakelui (15%) en werknemers (14%).

Luidens die KPMG-verslag wat hy voorgehou het, kom die meeste korrupsie in staatsdepartemente (38%) voor.

Hancke het gesê in Suid-Afrika maak korrupsie 5% van die bruto binnelandse produk uit wat beteken ’n gemiddelde onderneming moet jaarliks 5% se inkomste aan korrupsie en bedrog afskryf. In sommige Afrika- en Oos-Europese lande is dit so hoog soos 20%.

Tenderkorrupsie word volgens die Instituut vir Demokrasie in Suid-Afrika (Idasa) nou in Suid-Afrika as van die hoogste sedert 1994 beskou, het hy gesê. Daarom pleit hy vir ’n stelsel waar groot tenders aan hersiening van die ouditeur-generaal onderhewig is.

“Die gevolge van korrupsie is dat ’n klomp landsburgers hulle ten koste van mede-burgers verryk. Dit lei ook tot onbillike mededinging en onnodige prysstygings.”

Hancke het gesê korrupsie kan alleen hokgeslaan word as gestreef word na ’n anti-korruptiewe stelsel. “ ’n Vrye en onafhanklike pers het ook hier ’n groot rol te speel om korrupsie bloot te lê.”

Hancke meen groter klem moet veral op die aanspreeklikheid en verantwoordbaarheid van staatsamptenare gelê word. “Suid-Afrikaanse staatsamptenare moet as individue wetlik aanspreeklik gehou word vir hul optrede, veral in sake waar staatsgeld en -bronne betrokke is.”

Die onafhanklikheid van die regbank en die regstelsel moet versterk word. “Daar moet duidelike kriteria wees vir die aanstelling van regters en regsopleiding moet gegee word vir alle voorsittende beamptes om regspleging te verbeter.”

Hancke meen die algemene “oorlog” teen korrupsie sal slegs kan slaag as daar ’n politieke wil is en die nodige ondersteuning gebied word vir agentskappe soos die Spesiale Ondersoek-eenheid, die openbare beskermer, die ouditeur-generaal en ook die Onafhanklike Polisie-ondersoek-eenheid.



  • G’n gegrom en katnaels

  • Sêr: Puk se wenner is Caput

  • Dís mos nou sportmanskap!

  • Firma: Dis als brug se skuld

  • Kameelperde het van hiér gekom

  • Permitte om twee te skuif ‘bly lê’

  • Inwoners steek ‘misdaadnes’ in Jhb-middestad aan die brand

  • ‘Nie gelowig, maar tóé bid ek’

  • Ebola: ‘SA sal nie behandel’

  • R200 000 en dit hou skaars 'n minuut aan

  • Pravin: ‘Diens elke oomblik van elke dag’

  • Gróót lus vir ’n mopaniewurm

  • Head en hoof vorm wenspan by skool

  • Student bel pa ná haai hom byt

  • Dagga en die tonnel wat nêrens gaan

  • Botsjwanana, Angoula isj sissjies

  • Modise: Veearts glo gedreig

  • ‘Tekort aan geld hou swart dosente weg’

  • Petrolprys was op die rand van verhoging, maar bly net so

  • Breislaaf se kop is in die wol-ke

  • Verbode dobbel vat R600 m.

  • ‘Parool laat gevangenes in steek’

  • Rower begin vloek toe huiseienaar op hom afkom

  • Uganda se wet teen gays ‘so dood soos ’n mossie’

  • Vrede hou nie lank

  • Bewaarder se lyk ontdek

  • Klein Juan se familie verlig oor toetsuitslae

  • Haai val branderryer aan net voor sirene baaiers waarsku

  • 'Gaan goed' met oorlewende kameelperd

  • Sandton-vrou 2 dae in huis vasgebind ná rowers toeslaan

  • Zuma wil NVG-baas skors

  • 'Wolbom' by Voortrekkermonument

  • Toetse ná brandbaba stuipe kry

  • Modise: Veearts sê hy is gedreig

  • 'Private Smith' verloor 5 broers in oorlog

  • Polisie ondersoek aanranding-klag ná 'padwoede' in Pta

  • Vet Frik vertel van rooftog in Jhb-kuierplek

  • Gewonde pediater se longe val plat

  • Dosent: Familielede sterf ook só

  • Langnek-tragedie: DBV gaan dalk klag lê

  • Voormalige Skerpioene-baas se saak uitgestel

  • Koeël tref muur, toe boef

  • Kerk stampvol om polisielid te groet

  • ‘2 voorgesê om oor dade te jok’

  • Kgwadi sê oor ‘wit’ kampus

  • Jonny: Jy weet jy gaan tweede kom teen 'Bekkies Bouta'

  • Springbokram vir R1,2 m. verkoop

  • Namakwaland, Weskus se blommeprag is hier!

  • ‘Boere moet hul emosies afsit’

  • In hof ná vrou gesteek is

  • Tshwane-raad takel kabeldiefstal

  • Faksie van Zille beheer NVG

  • Swak gedrag hiér van leerlinge kwel LUR

  • Sege vir arm oues

  • Onnies huis toe gestuur omdat daar nie geld is nie

  • Munisipale oudit: Cosatu eis aksie

  • Plaaslike rade tot R87 mjd. geskuld

  • Tenders vir vriende

  • Zuma gestrand oor te min lugmagvlieëniers

  • JA vir casino in Pta

  • Le Clos en Kie. neem toe eers ’n selfie

  • Snoepies maak SA kinders ál vetter

  • Aanvalle op boere: ‘Regering sleep voete’

  • Figuur kom agter die gordyn uit – met ’n panga

  • Forum hof toe om myn te keer

  • SA is op uitkyk vir ebola, ‘maar kans is skraal’

  • Nuus oor Lotto se operateur kom dán

  • Kom trap fiets en help arm kinders

  • Regstel-aksie: ‘Ons is anders’

  • Kinderhuis moet dalk toemaak

  • Raadsbaas kan 90 dae tronk toe

  • Wêreld-Beeld

  • Malamulele betoog weer oor munisipaliteit

  • Wayde verras hom dag ná dag, sê pa oor silwer

  • Vragmotor brand uit

  • Geen skriftelike vrae is by die parlement ingedien nie

  • Aanrand-klagte ná voorval met lykswa

  • Zille volhard oor Gasa-konflik

  • SWD se blasers ‘staak’ oor veiligheid

  • Oos-Randse mynkonsultant koop Oscar se huis

  • Man sterf, nog een gewond in 2 skietvoorvalle aan Rand

  • Jy gaan nóg hoes vir krag

  • ‘Ek druip 2 keer, maar dis g’n skande’

  • Ollie Viljoen te siek vir Oppikoppi-erekonsert

  • Tot R800 m. verkwis

  • Leerlinge betoog teen lyfstraf

  • Regering aangevat oor dié lisensies

  • Praktykgebiedewet is van die baan

  • Nóg ’n WB nie in Kallis se bereik

  • Beeld hou jou op hoogte van vanjaar se sêr

  • Lugdiens red SA groep se Statebondspele-konsert

  • Louwna, Paula en Aggie deel sop uit

  • 800 van weermag staak oor voordele

  • Hospitaalkaarte toe nie so knap nie

  • Ramokgopa vaar uit oor dié wanorde

  • Sitstaking dreig by Medunsa

  • Dís wat Nazi’s doen, sê EFF

  • Onduidelike diensbillikheid-regulasies pla DA

  • Grondeise: Onteiening kom wel

  • Dosent spring na sy dood by Tuks

  • Dít wys hy verkrag kleuter, hoor hof

  • Britse vrou op haar wildplaas vermoor

  • 2 vas oor R12 m. se Mandrax

  • Oudprokureur kry nóg 5 j. in tjoekie

  • 5 Interpol-rekenaars in Pretoria gesteel

  • Hy ‘probeer vervolging saboteer’

  • Nou kan sy skop en spring

  • Nóg ’n olifant gestroop in Krugerwildtuin

  • Visse uit vuil dam gered

  • Limpopo: Onmin in ANC nog nie verby

  • Noordwes kry meer psigiatriese dienste

  • Porsche: Man vlug vir media

  • Twee konstabels in hof wat glo omkoopgeld vra

  • Drie van Zim vas weens platinum van R50 000

  • Laaste lid van vliegspan van Hirosjima-bom sterf

  • Wanneer popsterre polities is

  • EU gee nóg €2 m. om Ebola te beveg

  • Tot 150 onder modder begrawe in Indië

  • SA veroordeel terreur in China waarin talle sterf

  • Kameelperd dood toe nek teen brug kap

  • Hou aan bid vir my man, vra gewonde pediater se vrou

  • EFF gaan Johannesburg tot stilstand bring, waarsku Juju

  • 'Pappa Ben, ek is bang'

  • Verarmde bejaardes mag klasaksie teen Transnet instel

  • Video: Kaal vrou streel Mandela-beeld

  • Ebola: Noodtoestand in Sierra Leone

  • Vrou op wildplaas vermoor: polisie soek werkers

  • 3-jarige verkrag: 'Ma maak storie op'

  • Plek in kitskos-ry het haar seun byna sy lewe gekos, sê ma

  • Géén bom in winkelsentrum

  • Prokureur met Alzheimer verloor teen prokureursorde

  • 'Vroue se grootste struikelblok is manier waarop hul dink'

  • Duisende krap kop oor Wiskunde

  • Kaper in koeëlreën in Fourways gewond

  • So by my kool, is duur groente Noakes se skuld?

  • Rugbyster vertel van ‘demoon’

  • Sanral-voorsitter bedank

  • Chad swem 7 medaljes los

  • Onnies praat oor baie werk, min tyd

  • ‘Ons vernietig werk’

  • De Klerk sit sy voet neer

  • ANC gaan lede tug ná oproer

  • EU straf Rusland oor Oekraïne

  • Tot 25 honde in sewe maande hiér vergiftig

  • Nóg val vir truuk met huis in Pta

  • Wag val hom dood in Menlyn

  • DBV sê dankie, maar kort nóg geldhulp

  • Gauteng-leerlinge kry slim-klaskamers

  • Tiener sterf ná ‘stoute’ aand

  • kykNET beboet oor spot met dié sindroom

  • Ware liefde tussen die grafstene

  • Strauss 'n Bul: Cheetah-ondersteuners eis antwoorde

  • Seëvierende Blitsbokke terug in SA

  • ‘Dosente laat ons druip,’ sê studente

  • DA eis verslag oor Limpopo-bestuur

  • ‘Mandela was nie so sag nie’

  • R20 000 vir 39 ruikers: ‘Ek sal dans!’

  • Modise se plaas: DBV kry lasbrief

  • Vlieg van Pretoria af Kaap toe

  • DA wil hof toe oor Zuma, OB se verslag

  • EFF ‘soos Hitler se Bruin Hemde’

  • Gee JZ se dogter ’n groeikans, sê Gwede

  • Ma dien klagte in ná 7 sterf in heli

  • Oudhoë van Skerpioene spring nie vonnis vry

  • JZ-wagte wou getuies betaal

  • Verdwyn toe hy in hof moes verskyn

  • Jaggewere kan dalk vanself afgaan

  • Hof hoor oor grusame houe

  • Weermag weier rekrute met MIV

  • Kind verdrink op pa se werkperseel

  • ‘Gauteng kort 800 ambulanse’

  • Stetoskope, handskoene, steke . . .

  • Spioenasiebande: Zuma stel saak

  • Ietermagog hang aan ’n draadjie

  • Leeus se getalle op dié wyse afgebring

  • ‘Dié honde soek net liefde’

  • Is jy in gr. 11? Skryf in vir beraad!

  • Padwoede: Man gee hom oor aan polisie

  • Algerynse vliegtuig dalk neergeskiet – ontleders

  • Tiener onthoof skoolmaat

  • Ebola: AngloGold se myn bly oop

  • VSA bankvas agter Israel