Johannesburg Verander Area
  • Vandag

    25°C / 13°C

    Wind 20km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 23%

  • Donderdag

    24°C / 9°C

    Wind 24km/h

    Reënval 1.0mm

    Humiditeit 21%

  • Vrydag

    17°C / 5°C

    Wind 21km/h

    Reënval 0.1mm

    Humiditeit 12%

  • Saterdag

    17°C / 6°C

    Wind 15km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 14%

  • Sondag

    18°C / 6°C

    Wind 17km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 13%

  • Maandag

    21°C / 8°C

    Wind 15km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 11%


‘Korrupsie kelder SA ekonomie’

Marietjie Gericke
Dinsdag 10 September 2013

SUID-AFRIKA is een van vier lande op die Afrika-vasteland – die ander drie is Nigerië, Kenia en Zimbabwe – waarin 74% van die kontinent se bedrog gepleeg word. Dit is luidens ’n onlangse verslag van die ouditeursfirma, KPMG.

Só het regter Faan Hancke, oudregter van die Vrystaatse hooggeregshof, Saterdag in Londen, Engeland, gesê waar hy een van die genooide sprekers van oor die wêreld heen was op die

Cambridge- internasionale simposium oor ekonomiese bedrog.

Die beskerming vir fluitjieblasers is egter nie voldoende in Suid-Afrika nie.

Regter Faan Hancke

Die titel van sy voordrag was Hoe om korrupsie in die staatsdiens te bestry en daardeur ons ekonomieë teen bedrog en wanbesteding te beskerm.

Suid-Afrika se polisiemag word volgens die globale korrupsie-barometer as die 36ste mees korrupte beskou en 83% van Suid-Afrikaners glo ook die polisie is korrup. Die ondersoek vir die barometer is onder 114 000 mense in 107 lande gedoen.

“Die verdedigingsmagte is veral blootgestel aan korrupsie. Na raming dra die wapenbedryf tot 40% van korrupsie wêreldwyd by. Uit navorsing blyk dit 70% van lande beskik nie oor voldoende meganismes om korrupsie in die verdedigingsektor te bekamp nie en 90% van daardie lande bied onvoldoende beskerming aan ‘fluitjieblasers’.”

Wat sogenaamde “fluitjieblasers” betref, het hy gesê dit is ’n belangrike manier om korrupsie bloot te lê. Meer as 40% van alle korrupsie word só ontdek.

“Die beskerming vir fluitjieblasers is egter nie voldoende in Suid-Afrika nie.”

Hancke het gesê die departement van maatskaplike ontwikkeling in Suid-Afrika betaal jaarliks maatskaplike pensioene aan ongeveer vyf miljoen arm mense. “In dié stadium is daar 150 000 spook-pensioene van ongeveer R150 miljoen wat in die 2013-geldjaar uitbetaal is.”

Hy het gesê regeringsamptenare pleeg die meeste korrupsie (18%), gevolg deur sakelui (15%) en werknemers (14%).

Luidens die KPMG-verslag wat hy voorgehou het, kom die meeste korrupsie in staatsdepartemente (38%) voor.

Hancke het gesê in Suid-Afrika maak korrupsie 5% van die bruto binnelandse produk uit wat beteken ’n gemiddelde onderneming moet jaarliks 5% se inkomste aan korrupsie en bedrog afskryf. In sommige Afrika- en Oos-Europese lande is dit so hoog soos 20%.

Tenderkorrupsie word volgens die Instituut vir Demokrasie in Suid-Afrika (Idasa) nou in Suid-Afrika as van die hoogste sedert 1994 beskou, het hy gesê. Daarom pleit hy vir ’n stelsel waar groot tenders aan hersiening van die ouditeur-generaal onderhewig is.

“Die gevolge van korrupsie is dat ’n klomp landsburgers hulle ten koste van mede-burgers verryk. Dit lei ook tot onbillike mededinging en onnodige prysstygings.”

Hancke het gesê korrupsie kan alleen hokgeslaan word as gestreef word na ’n anti-korruptiewe stelsel. “ ’n Vrye en onafhanklike pers het ook hier ’n groot rol te speel om korrupsie bloot te lê.”

Hancke meen groter klem moet veral op die aanspreeklikheid en verantwoordbaarheid van staatsamptenare gelê word. “Suid-Afrikaanse staatsamptenare moet as individue wetlik aanspreeklik gehou word vir hul optrede, veral in sake waar staatsgeld en -bronne betrokke is.”

Die onafhanklikheid van die regbank en die regstelsel moet versterk word. “Daar moet duidelike kriteria wees vir die aanstelling van regters en regsopleiding moet gegee word vir alle voorsittende beamptes om regspleging te verbeter.”

Hancke meen die algemene “oorlog” teen korrupsie sal slegs kan slaag as daar ’n politieke wil is en die nodige ondersteuning gebied word vir agentskappe soos die Spesiale Ondersoek-eenheid, die openbare beskermer, die ouditeur-generaal en ook die Onafhanklike Polisie-ondersoek-eenheid.



  • Malema vies oor hy nie oor mynwese sy sê kan sê

  • Jeugliga: Ramaphosa-benoeming glo voortydig

  • Maimane, Selfe op Nkandla ad hoc-komitee

  • 27 jaar tronk toe ná hy vriendin, kêrel skiet

  • Vrou wat baba glo uit maag sny pleit onskuldig

  • Soldaat trek aansoek om borgtog terug

  • Windpomp-ongeluk: Pa hoor Donderdag oor sy arm

  • Kontrakteur 'wil slagoffers help' ná Meyersdal-tragedie

  • Uit tronk ná troulokaal-brand; nou wil staat vrou toesluit

  • Vrou se mesdood: man probeer selfmoord pleeg

  • Gru-video wys glo hoe joernalis onthoof word

  • 7 Pta-skole loop deur ná diewe alarms ontkoppel

  • Paaie in Mamelodi met klippe, buitebande bestrooi

  • 13 vas oor onrus in Limpopo

  • Onluste ontwrig verkeer weer in Riverlea

  • Arts sny verkeerde pasiënt

  • Man sterf ná hy glo met lemoene bestook is

  • SA dwelmmuil 7 jaar tronk toe in NS

  • Netwerk24 sal jou netlaatlees

  • Boef jaag met vyfjarige in kar weg

  • Man in hof wat vrou glo 50 keer met mes steek

  • ANC val Beeld-redakteur aan oor JZ-rubriek

  • Gorgeous en Mej. SA kuier hulle stokflou

  • misdaad

    Twee vlug skietende uit hof

  • Vrae ná huis ineenstort

  • Lykswa-rekordpoging

  • Windpomp: Pa bestendig ná ongeluk wat seun eis

  • Facebook: Dis oud – hou aan verfris druk

  • ‘Blanko tjek’ vir nuwe komitee

  • Media 'verskoon' toe komitee oor Tshabalala praat

  • Madonsela wil self oor Zuma se woning getuig

  • misdaad

    Hy kry e-skyfie oor Sanral hom help ná rooftog

  • misdaad

    Cosatu se Tony glo met dood gedreig

  • Oscar se broer weer onder mes ná ongeluk

  • Oudspelers kry inspraak in nuwe Bul-grondwet

  • Lance Armstrong sê hy word nie getart

  • 100 fietse, 10 uur vir kinders

  • wereld

    Wêreldnuus in kort

  • misdaad

    ‘Valke geknel’

  • 12 vas in 3 dae wat glo renoster wou stroop

  • DA vra debat oor gays ná lesbiër sterf

  • joukoerant

    Beeld-voorblad: 20 Augustus 2014

  • G’n plan ingedien om goedkeuring te kry vir aanbouing

  • Rugbyunie moet betaal vir stoele – hof

  • Sportafrigter eis van polisie oor arrestasie

  • Kanker eis Santambank se voormalige direkteur

  • politiek

    Tlakula se lot nou in parlement se hande

  • politiek

    Oriani-Ambrosini uit alle oorde gehuldig

  • misdaad

    Video’s van hondegevegte op verdagtes se fone

  • misdaad

    ‘Stakers wou polisielede dood’

  • Vrou kry R5,2 m. van POF

  • Drama toe polisie booswigte in Pta-strate jaag

  • Aanvaller op plaas doodgeskiet

  • Oud-JMPD-lid skuldig aan moord

  • Man se lyk in kar in Elarduspark gekry

  • Haal uit en wys vir strokiesboek

  • 'Ek is bly ek leef'

  • Oud-Bulle skop vas oor nuwe grondwet

  • Konstabel getuig oor bebloede, ontwaterde honde in sjebeen

  • Skietery by hof: Só lyk verdagtes

  • owereld

    Wie nie waag nie ...val nie!

  • Dale vang hom aan sy eie hoek

  • ANC woedend vir Basson oor Zuma-rubriek

  • 2 polisiemanne in Pretoria-hof geskiet

  • Ad hoc-komitee kyk na Zuma se Nkandla-antwoorde

  • Windpomp-fratsongeluk: Pa in suurstoftenk behandel

  • Vrou dood, 2 beseer in botsing

  • Betogers versper paaie aan Oos-Rand

  • Sakemanne mét of sonder regshulp verhoor

  • Nog onrus in Riverlea

  • 9 sterf toe huis ineenstort; nog oorlewendes gesoek

  • 18 mense in hof oor honde wat glo by sjebeen veg

  • Kurt Darren? Nee, dis toe Charlize Theron!

  • Windpomp eis 14-jarige se lewe; pa verloor dalk sy arm

  • Koerantman, evangelis sterf op 103

  • ‘SA kan hom staal vir aardbewing van 6,8’

  • Ambrosini pleeg selfmoord, sê familie

  • Polisie spog oor slagting – getuie

  • ‘Lonmin bevoordeel wit myners’

  • Sport kry nie verkwiste R5,65 m. terug nie

  • Boer moet skool oopmaak – hof

  • ‘Hang aan ’n tak, Goliat, ek is nou by jou’

  • ‘Bokke sal by reën aanpas’

  • ‘Ek kan nie glo ek hoor nie’

  • Skoonskip gemaak met hul seepprojek

  • ‘Pa moes seun skiet of ooms sou sterf’

  • Baba-verhoor begin

  • Híérvoor kry meeste onnies trekpas

  • ‘Stryd teen geknoei futiel met so ’n wet’

  • Berigte oor Zuma verwerp

  • Polisielid, 7 vas wat glo renoster wou stroop

  • Pta-buurte loop deur onder motordiewe

  • Matriekmeisie dood: Lyfstraf nog toegepas

  • Klooster eis R6 m. van man

  • Ma, kind vermoor, in toilet gegooi: Man vas

  • ‘Breinfloute’ toe hy eks doodskiet

  • Toetse wys hy’t nié Ebola

  • 4 sterf, 4 beseer toe taxigeweld opvlam

  • Verkeersmanne langs pad ontvoer

  • Huis in landgoed stort op talle ineen

  • Verkrag-spel by skole kwel onnies, ouers

  • 16 akteurs van SA se gewildste sepie gepos

  • Pta-stadsaal kry dalk Boerenaam

  • 91% waardeer biblioteek nog – peiling

  • ‘Stadions net nog leër ná heffing op kaartjies’

  • Taxigeweld eis 4 in Vaaldriehoek

  • Man brand dood ná hy 2 red

  • Man met simptome in Jhb het nie ebola

  • 9 dood, nóg vasgekeer ná huis in Alberton intuimel

  • Verhoor begin ná baba uit ma se maag gesny is

  • Konstabel van Hillbrow vas oor 'stropery'

  • Wag gewond toe rowers op hospitaal toeslaan

  • Marikana: Polisiemanne 'spog ná slagting'

  • Hoëveld wen Polo-beker

  • Wildboer moet opdok oor snotsiekte

  • Garsies, Nelspruit bult spiere om Beeldtrofee

  • 3de skoolkind in 3 dae sterf in Polokwane

  • 3 leerlinge sterf in net 5 maande

  • Só boor Saru vir Frans Steyn

  • Toerisme in SA ly oor Ebola dáár

  • Lynregter rand rugbyseun glo aan

  • Sluikhandel in sigarette kos SA miljarde

  • Eskom: Ramp dreig landwyd

  • 40 tronkvoëls wil keer dat hul rekenaars weggeneem word

  • Betogers gooi klippe in Nasrecweg, motoriste gemaan

  • gesondheid

    Wes-Rander getoets vir Ebola-besmetting

  • Gwede prys boer

  • misdaad

    Verkragte gesin: 'Dit het ons lewens verwoes'