Johannesburg Verander Area
  • Vandag

    29°C / 9°C

    Wind 32km/h

    Reënval 0.3mm

    Humiditeit 16%

  • Vrydag

    24°C / 9°C

    Wind 15km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 8%

  • Saterdag

    24°C / 9°C

    Wind 19km/h

    Reënval 5.7mm

    Humiditeit 35%

  • Sondag

    23°C / 13°C

    Wind 15km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 38%

  • Maandag

    26°C / 14°C

    Wind 12km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 29%

  • Dinsdag

    28°C / 15°C

    Wind 9km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 22%


‘Korrupsie kelder SA ekonomie’

Marietjie Gericke
Dinsdag 10 September 2013

SUID-AFRIKA is een van vier lande op die Afrika-vasteland – die ander drie is Nigerië, Kenia en Zimbabwe – waarin 74% van die kontinent se bedrog gepleeg word. Dit is luidens ’n onlangse verslag van die ouditeursfirma, KPMG.

Só het regter Faan Hancke, oudregter van die Vrystaatse hooggeregshof, Saterdag in Londen, Engeland, gesê waar hy een van die genooide sprekers van oor die wêreld heen was op die

Cambridge- internasionale simposium oor ekonomiese bedrog.

Die beskerming vir fluitjieblasers is egter nie voldoende in Suid-Afrika nie.

Regter Faan Hancke

Die titel van sy voordrag was Hoe om korrupsie in die staatsdiens te bestry en daardeur ons ekonomieë teen bedrog en wanbesteding te beskerm.

Suid-Afrika se polisiemag word volgens die globale korrupsie-barometer as die 36ste mees korrupte beskou en 83% van Suid-Afrikaners glo ook die polisie is korrup. Die ondersoek vir die barometer is onder 114 000 mense in 107 lande gedoen.

“Die verdedigingsmagte is veral blootgestel aan korrupsie. Na raming dra die wapenbedryf tot 40% van korrupsie wêreldwyd by. Uit navorsing blyk dit 70% van lande beskik nie oor voldoende meganismes om korrupsie in die verdedigingsektor te bekamp nie en 90% van daardie lande bied onvoldoende beskerming aan ‘fluitjieblasers’.”

Wat sogenaamde “fluitjieblasers” betref, het hy gesê dit is ’n belangrike manier om korrupsie bloot te lê. Meer as 40% van alle korrupsie word só ontdek.

“Die beskerming vir fluitjieblasers is egter nie voldoende in Suid-Afrika nie.”

Hancke het gesê die departement van maatskaplike ontwikkeling in Suid-Afrika betaal jaarliks maatskaplike pensioene aan ongeveer vyf miljoen arm mense. “In dié stadium is daar 150 000 spook-pensioene van ongeveer R150 miljoen wat in die 2013-geldjaar uitbetaal is.”

Hy het gesê regeringsamptenare pleeg die meeste korrupsie (18%), gevolg deur sakelui (15%) en werknemers (14%).

Luidens die KPMG-verslag wat hy voorgehou het, kom die meeste korrupsie in staatsdepartemente (38%) voor.

Hancke het gesê in Suid-Afrika maak korrupsie 5% van die bruto binnelandse produk uit wat beteken ’n gemiddelde onderneming moet jaarliks 5% se inkomste aan korrupsie en bedrog afskryf. In sommige Afrika- en Oos-Europese lande is dit so hoog soos 20%.

Tenderkorrupsie word volgens die Instituut vir Demokrasie in Suid-Afrika (Idasa) nou in Suid-Afrika as van die hoogste sedert 1994 beskou, het hy gesê. Daarom pleit hy vir ’n stelsel waar groot tenders aan hersiening van die ouditeur-generaal onderhewig is.

“Die gevolge van korrupsie is dat ’n klomp landsburgers hulle ten koste van mede-burgers verryk. Dit lei ook tot onbillike mededinging en onnodige prysstygings.”

Hancke het gesê korrupsie kan alleen hokgeslaan word as gestreef word na ’n anti-korruptiewe stelsel. “ ’n Vrye en onafhanklike pers het ook hier ’n groot rol te speel om korrupsie bloot te lê.”

Hancke meen groter klem moet veral op die aanspreeklikheid en verantwoordbaarheid van staatsamptenare gelê word. “Suid-Afrikaanse staatsamptenare moet as individue wetlik aanspreeklik gehou word vir hul optrede, veral in sake waar staatsgeld en -bronne betrokke is.”

Die onafhanklikheid van die regbank en die regstelsel moet versterk word. “Daar moet duidelike kriteria wees vir die aanstelling van regters en regsopleiding moet gegee word vir alle voorsittende beamptes om regspleging te verbeter.”

Hancke meen die algemene “oorlog” teen korrupsie sal slegs kan slaag as daar ’n politieke wil is en die nodige ondersteuning gebied word vir agentskappe soos die Spesiale Ondersoek-eenheid, die openbare beskermer, die ouditeur-generaal en ook die Onafhanklike Polisie-ondersoek-eenheid.



  • Frikkie van W'kloof-4 kry wéér nie parool

  • Besoek ons nuwe webtuiste

  • Nigerië-tragedie: 'Dit was scary'

  • Nuusdag met Niekie: Kop-aan kop-referendum

  • Australië fnuik glo 'demonstrasiemoord'-komplot

  • wereld

    Skotte sê ‘aye’ of ‘nay’

  • ‘Profeet, waar is my kind?’

  • Cyril het 30 wonings in Jhb, 2 in Kaapstad

  • Boervrou sterf aan brandwonde

  • 1 000 bye steek hom in verkeer in Pretoria

  • misdaad

    Woede op pad: ‘Hy skiet ná houe val’

  • ‘Ek hoop Ollie glimlag’

  • onderwys

    Studente ruk TUT tot stilstand

  • politiek

    Floyd 'trek middelvinger terug'

  • Los maar die vleis

  • misdaad

    Oscar: Dít kan appèl stuit

  • Metrolid beroof, doodgeskiet

  • politiek

    SAUK se Ellen kry dit hotagter uit nóg 'n oord

  • misdaad

    Tandarts skuldig aan seksdade met seun

  • Lagos: Media verbied, volgelinge mag nie praat

  • Padwoede: Seun 'dink nog elke dag aan man se dood'

  • Polisie verjaag oproeriges by TUT met rubberkoeëls

  • Waterprobleme in Jhb nie vir almal verby

  • politiek

    Beraad moet munisipaliteite reg ruk

  • Bakkie-rit red sy lewe toe bye takel

  • Lagos: SA slaggereed om te gaan help

  • TUT-klasse steeds ontwrig

  • wereld

    Nigerië: 'SA dodetal kan aangepas word'

  • Nuusdag met Niekie: In diepte-gesprek oor Lagos-tragedie

  • Baie van SA stroom na Nigerië vir religieuse supersterre

  • politiek

    Opposisie storm uit

  • misdaad

    Padwoede: Pa sterf by sy gesin

  • politiek

    LP’s vra vir skorsing van SAUK-vrou tot ná ondersoek

  • misdaad

    2 verkrag haar by vriend

  • misdaad

    23 betogers in arres weens skade aan plantasies

  • wereld

    VSA stuur militêre hulp teen krisis in Wes-Afrika

  • omgewing

    6 vermeende renosterstropers in arres

  • Replika van Madiba se tronksel nou te sien

  • ondersoeke

    Plaasaanvalle: MRK wil van werkers hoor

  • misdaad

    Regter looi die polisie en advokate

  • ondersoeke

    Drukgroep dalk hof toe oor kritiek op OB

  • Talle verwelkom uitstel van kinderreisregulasies

  • Mbeki se biblioteek help om Afrika-leiers te verstaan

  • onderwys

    MP3-speler help jong kinders leer in klaskamer

  • ondersoeke

    Zuma se derde vrou kap SAUK

  • Tekort aan water kan ontwikkelplan kelder

  • wetenskap

    Parabot bal vuis teen stropers

  • SA onderwyser se vrou, twee seuns vrees ergste

  • misdaad

    Malema se regsman help boesemvriend ná skietery

  • misdaad

    Besteel deur ‘groen man’

  • misdaad

    Mpofu kry SC-status ná hy glo hulp vra

  • Talle bekendes van SA, Afrika na profeet Joshua

  • wereld

    Skotland: Dis jonk teen oud

  • Boer sterf by brand

  • misdaad

    Man ry met koeël in neus na hospitaal

  • 40 van nooddiens gepos ná onwettige staking

  • wetenskap

    Veearts verwyder gewas uit goudvis se kop

  • Beurtkrag: Eskom sê gou ’n week vooraf

  • misdaad

    Kapers tap 35 000 liter brandstof uit tenkwa

  • SA in rou

  • Genade hou dit regop

  • omgewing

    Osoonlaag herstel goed

  • Dorpie se enigste bank gaan sluit

  • Gesin moet student groet ná kêrel na sy dood spring

  • Akteur 'n dogtertjie ryker

  • Tienerboeties op pad huis toe ná skool beroof

  • Student sterf ná perdry-ongeluk

  • politiek

    SAUK-baas moet ‘kwalifikasies’ verduidelik

  • Mmusi moet EFF se kollig steel

  • Vergadering oor EFF-LP's gekanselleer

  • Nuwe visum-regulasies vir kinders uitgestel

  • Kerrie en rys was Owein se laaste ete, hoor hof

  • Grabouw-betogings: Polisie staan gereed

  • 13-jarige verdrink in Benoni

  • Outa 'mislei publiek oor e-tol'

  • Nuusdag met Niekie: 'Romeo en Juliet'-selfmoord

  • Malema-boesemvriend gee hom oor ná skietery

  • Twee sterf in vliegongeluk in KZN

  • VSA-lugaanvalle op IS naby Bagdad

  • ondersoeke

    Tekort aan militêre toerusting is ’n krisis

  • politiek

    ‘Wittes bevoordeel’; kry minste werk

  • omgewing

    Minder reën, meer vloede

  • misdaad

    Ontvoerde vrou veilig

  • misdaad

    Malema se vriend soek ná skote

  • 5 SA groepe waar gebou inval

  • gesondheid

    ‘Potjierol eet meer as jy hom verneder’

  • misdaad

    Staat vat R102 m. vir wapens af

  • omgewing

    Lentereën wyk nog, koue terug

  • ondersoeke

    SA verkoop gewere aan land wat onderdruk

  • omgewing

    ‘Renoster-kwessie verwar Viëtnamese’

  • Sewe oorval en beroof Von Abo, werkers

  • misdaad

    Regslui probeer keer dat man in Botswana hang

  • misdaad

    Oudregter probeer tugstappe in die hof keer

  • politiek

    Nóg ’n aanval op OB

  • misdaad

    See-uitsig: Sy appèl misluk

  • onderwys

    Godsdienssaak: ‘Laat húl opdok’

  • misdaad

    ‘Statistiek gaan plaasmoorde nie stuit nie’

  • misdaad

    Valke bekyk bedrog by VS-rugby

  • Soos Romeo en Juliet

  • Lanseria: Miljoene dollars bevries

  • Boervrou breek rug, onseker of sy weer kan loop

  • Tut-studenteraad ontbind

  • Maak plaasaanvalle 'n 'prioriteitsmisdaad'

  • politiek

    JZ-bome kos jou R1,6 m.

  • Nuusdag met Niekie: Marida Fitzpatrick oor Oscar-saak

  • INVICTUS HARRY SE BESTE VERJAARSDAGGESKENK

  • De la Rey 100 jaar ná dood ‘steeds ’n held’

  • Ruimteman se foto’s van aarde treffers

  • onderwys

    ‘Kondome nie vir kind’

  • NS-pers swaai Bokke lof toe

  • Du Plessis ‘in gat groter as Kimberley s’n’

  • politiek

    ‘SA het ál meer geheime’

  • misdaad

    SA hof het Reeva verraai, sê halfbroer

  • Jagende platejoggie vas, mis partytjie

  • Vrou (60) sterf ná botsing, man erg beseer

  • onderwys

    Kolleges kom vir dié wat nooit op skool was

  • misdaad

    Ontsnap uit hofsel: Een sterf ná polisie twee skiet

  • omgewing

    Renosters: ‘SA kan weer ’n kolonie word’

  • onderwys

    Meer as 7 m. skryf ANA’s

  • Pa eis R300 000 ná slaggat sy kind beseer

  • wereld

    Kuba beloof Ebola-hulp

  • Wilde katte kos Desmond kwart van sy geld

  • gesondheid

    SA het 8ste meeste selfdode

  • wereld

    Yanks moet SA dieretuin ‘vermy’

  • owereld

    Man gee voor hy is vroulike generaal

  • misdaad

    Aan brand gesteek – deur my seun

  • ‘Bertie’ wou uit hospitaal glip vir optrede

  • wereld

    Yank moet 6 j. sit ná hy visum in N-Korea opskeur

  • misdaad

    Vrou weier om in vrees te lewe ná plaasaanval

  • wereld

    ‘Ons sal hulle jag, laat boet’

  • ondersoeke

    ‘Maak besluit openbaar’

  • misdaad

    Man doodgeslaan: Oudpolisieman kry 18 j.