Johannesburg Verander Area
  • Vandag

    16°C / 6°C

    Wind 10km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 34%

  • Woensdag

    18°C / 8°C

    Wind 10km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 28%

  • Donderdag

    20°C / 8°C

    Wind 12km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 22%

  • Vrydag

    20°C / 8°C

    Wind 20km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 19%

  • Saterdag

    18°C / 9°C

    Wind 8km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 24%

  • Sondag

    19°C / 9°C

    Wind 13km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 30%


‘Korrupsie kelder SA ekonomie’

Marietjie Gericke
Dinsdag 10 September 2013

SUID-AFRIKA is een van vier lande op die Afrika-vasteland – die ander drie is Nigerië, Kenia en Zimbabwe – waarin 74% van die kontinent se bedrog gepleeg word. Dit is luidens ’n onlangse verslag van die ouditeursfirma, KPMG.

Só het regter Faan Hancke, oudregter van die Vrystaatse hooggeregshof, Saterdag in Londen, Engeland, gesê waar hy een van die genooide sprekers van oor die wêreld heen was op die

Cambridge- internasionale simposium oor ekonomiese bedrog.

Die beskerming vir fluitjieblasers is egter nie voldoende in Suid-Afrika nie.

Regter Faan Hancke

Die titel van sy voordrag was Hoe om korrupsie in die staatsdiens te bestry en daardeur ons ekonomieë teen bedrog en wanbesteding te beskerm.

Suid-Afrika se polisiemag word volgens die globale korrupsie-barometer as die 36ste mees korrupte beskou en 83% van Suid-Afrikaners glo ook die polisie is korrup. Die ondersoek vir die barometer is onder 114 000 mense in 107 lande gedoen.

“Die verdedigingsmagte is veral blootgestel aan korrupsie. Na raming dra die wapenbedryf tot 40% van korrupsie wêreldwyd by. Uit navorsing blyk dit 70% van lande beskik nie oor voldoende meganismes om korrupsie in die verdedigingsektor te bekamp nie en 90% van daardie lande bied onvoldoende beskerming aan ‘fluitjieblasers’.”

Wat sogenaamde “fluitjieblasers” betref, het hy gesê dit is ’n belangrike manier om korrupsie bloot te lê. Meer as 40% van alle korrupsie word só ontdek.

“Die beskerming vir fluitjieblasers is egter nie voldoende in Suid-Afrika nie.”

Hancke het gesê die departement van maatskaplike ontwikkeling in Suid-Afrika betaal jaarliks maatskaplike pensioene aan ongeveer vyf miljoen arm mense. “In dié stadium is daar 150 000 spook-pensioene van ongeveer R150 miljoen wat in die 2013-geldjaar uitbetaal is.”

Hy het gesê regeringsamptenare pleeg die meeste korrupsie (18%), gevolg deur sakelui (15%) en werknemers (14%).

Luidens die KPMG-verslag wat hy voorgehou het, kom die meeste korrupsie in staatsdepartemente (38%) voor.

Hancke het gesê in Suid-Afrika maak korrupsie 5% van die bruto binnelandse produk uit wat beteken ’n gemiddelde onderneming moet jaarliks 5% se inkomste aan korrupsie en bedrog afskryf. In sommige Afrika- en Oos-Europese lande is dit so hoog soos 20%.

Tenderkorrupsie word volgens die Instituut vir Demokrasie in Suid-Afrika (Idasa) nou in Suid-Afrika as van die hoogste sedert 1994 beskou, het hy gesê. Daarom pleit hy vir ’n stelsel waar groot tenders aan hersiening van die ouditeur-generaal onderhewig is.

“Die gevolge van korrupsie is dat ’n klomp landsburgers hulle ten koste van mede-burgers verryk. Dit lei ook tot onbillike mededinging en onnodige prysstygings.”

Hancke het gesê korrupsie kan alleen hokgeslaan word as gestreef word na ’n anti-korruptiewe stelsel. “ ’n Vrye en onafhanklike pers het ook hier ’n groot rol te speel om korrupsie bloot te lê.”

Hancke meen groter klem moet veral op die aanspreeklikheid en verantwoordbaarheid van staatsamptenare gelê word. “Suid-Afrikaanse staatsamptenare moet as individue wetlik aanspreeklik gehou word vir hul optrede, veral in sake waar staatsgeld en -bronne betrokke is.”

Die onafhanklikheid van die regbank en die regstelsel moet versterk word. “Daar moet duidelike kriteria wees vir die aanstelling van regters en regsopleiding moet gegee word vir alle voorsittende beamptes om regspleging te verbeter.”

Hancke meen die algemene “oorlog” teen korrupsie sal slegs kan slaag as daar ’n politieke wil is en die nodige ondersteuning gebied word vir agentskappe soos die Spesiale Ondersoek-eenheid, die openbare beskermer, die ouditeur-generaal en ook die Onafhanklike Polisie-ondersoek-eenheid.



  • Oud-tandarts wil hof toe oor parool ná moord op vrou

  • Afrikaanse universiteite bestaan nie meer - Blade

  • EFF-lede bestorm wetgewer; polisie druk deur toe

  • Nersa wil korrupsie met krag stuit

  • SA stuur taakspan na Midde-Ooste

  • Selfoonkenner getuig in Van der Merwe se moordverhoor

  • Alliansie teen hidrobreking stel ultimatum aan regering

  • Verdediging sê hoekom 3 nie gearresteer moet word

  • Jan Taks Doer Onder bekyk SA klub-baas

  • Mnr. X het 'niks by te dra' - Mpofu

  • Mikayla nou moeg vir dokters

  • ‘Pippie was in veel erger pyn’

  • DA-jeug betoog vir beurse

  • Kragtoevoer na Centurion 'Dinsdagmiddag herstel'

  • Rampvlug: MH17 (blog)

  • Israel tref 70 teikens in Gasa; dodetal meer as 570

  • 'Blerrie skande dat 'n kind só mishandel kan word'

  • Ystervarke dalk oorsaak van dié ergernis

  • Gholf boei haar, vertel Kiera (9)

  • Fotogalery: Prins George se eerste jaar

  • Anika: Pa, eks moet getuig

  • ‘Ek het met jag grootgeword,’ sê Matfield

  • Familie wil dié briewe bewaar

  • Aanklaer skryf net snaakse hofstories

  • Vliegramp: ‘Wat steek hulle weg?’

  • 'Leer dié kapers 'n les'

  • Familie herken een van kapers

  • Boewe ry 4 dae met Mongezi rond

  • Minister: ‘Ek sál plaasmoorde pak’

  • Bus ry 4 dood

  • 5-jarige val 3 m toe hy, pa in sentrum speel

  • ‘Ondergrondse Gasa is ’n uitgebreide netwerk’

  • Concordia se laaste vaart

  • ‘Los E-tol-vervolging vir eers’

  • Geduld op met anti-gay lande

  • Polisie bly in pasoppens danksy sosiale media

  • NW-raad kry ’n administrateur

  • Kernkrag: Miljoene gaan aan navorsing

  • SA is in ’n geldknyp, waarsku minister

  • Seun sterf: Arts ‘mislei’

  • Palestyne loof ANC vir sy ondersteuning

  • Transnet: Oues eis R79,5 miljard

  • Geologiese kaart van Mars sal Nasa help

  • Stropers jag wild met honde

  • Vroue maak glo groter wins

  • De Lille volgende voor Seriti

  • Baie vrae oor Lesufi se ‘integrasieplanne’ vir Gautengse skole

  • ‘Ons kry niks vir dié opoffering’

  • Net glimlagte toe Mongezi, sy ma herenig is

  • Bus ploeg deur voetgangers in Randburg; minstens 3 sterf

  • N4 hiér gesluit ná ongeluk

  • 4-jarige se gru-dood: 'Bring kapers vir ons'

  • Gasa-konflik ruk die wêreld

  • Seriti: Richard Young begin nie getuig

  • SAPD gaan nuwe rekrute 'nou straf toets'

  • Kind (4) 10 km gesleep

  • Metro-hoë jaag deur heining

  • Man met 6 breuke wag lánk op operasie

  • Renosterhandel: 'Sindikaat' in 2015 op 1 872 klagte verhoor

  • 5-jarige gekaap: 'Hoekom het jy my nie vroeër kom kry?'

  • Beloning vir inligting oor kapings

  • Russiese missiel het tuig getref, sê die VSA

  • VN-veiligheidsraad vra 'onmiddellike skietstilstand' in Gasa

  • Israel vernietig tonnels

  • Waaroor gaan die konflik en waarop stuur dit af?

  • ‘Hoofpyn’ en ‘Soettand’ gevang

  • Powers gee donker wolk ’n silwer randjie

  • Afrigter ontsnap van 17 rowers

  • Juniors sondebokke?

  • Warmer week lê voor vir noorde van land

  • SAUK ‘sê dankie aan personeel’

  • ‘Slim kontaklense’ sal diabete só help

  • Mense hou van sy reekse óf haat dit

  • Weerwolfkat het nie nig of neef

  • Verpligte vak kry steun én teëstand

  • 71-jarige voltooi 41ste kano-resies

  • Politieke dagboek

  • Meer vrae ná jongste vliegramp

  • SA soldate gedenk Slag van Delvillebos

  • Franse rugbyspelers in kapmesaanval

  • Sewe dood toe taxi, motor op R37 bots

  • JP Koen se bloed is nog groen

  • Raadslid van IVP by hostel geskiet

  • Kinderlyk by kerk in KZN gekry: Man in hof

  • Muil wou ma ‘beter lewe gee’

  • Brand lei tot groot skade vir Heilsleër

  • DA-LUR hospitaal verbied

  • Toelaes bevoordeel arm jonges

  • ’n Historiese hamerslag

  • Lyke val in agterplase

  • MH17: Dis Russies-gesteunde rebelle, sê Obama

  • Noodredders verslae oor helikoptervlieënier

  • Joost glimlag, maar praat nie

  • ‘Sy verjaardag voel soos joune’

  • Mandela-lesse vul Twitter met ubuntu

  • Nelson en Paulus se selfie . . .

  • Rampvlug MH17

  • Twee lugdienste vermy Oekraïne reeds vóór ramp

  • Dit was toe nie valskerms . . .

  • Stryd sal op diplomatieke vlak uitgespook word – kenner

  • Sy verloor familielede in albei lugrampe

  • Versigtige reaksie van Nederland

  • Uit die wêreld geruk

  • Farlam: Mnr. X sê hy weet hy sal vervolg word

  • ‘Bring dan korrupsie-bewyse’

  • Telkom se afdankings tydelik van die baan

  • Slag vir MIV-navorsing

  • Oudhoof van vloot sterf toe hart, niere ingee

  • Kapers vlug met seuntjie (5)