Johannesburg Verander Area
  • Vandag

    21°C / 8°C

    Wind 7km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 16%

  • Dinsdag

    21°C / 8°C

    Wind 10km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 18%

  • Woensdag

    22°C / 8°C

    Wind 8km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 17%

  • Donderdag

    23°C / 9°C

    Wind 7km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 14%

  • Vrydag

    24°C / 10°C

    Wind 5km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 13%

  • Saterdag

    24°C / 11°C

    Wind 13km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 14%


‘Korrupsie kelder SA ekonomie’

Marietjie Gericke
Dinsdag 10 September 2013

SUID-AFRIKA is een van vier lande op die Afrika-vasteland – die ander drie is Nigerië, Kenia en Zimbabwe – waarin 74% van die kontinent se bedrog gepleeg word. Dit is luidens ’n onlangse verslag van die ouditeursfirma, KPMG.

Só het regter Faan Hancke, oudregter van die Vrystaatse hooggeregshof, Saterdag in Londen, Engeland, gesê waar hy een van die genooide sprekers van oor die wêreld heen was op die

Cambridge- internasionale simposium oor ekonomiese bedrog.

Die beskerming vir fluitjieblasers is egter nie voldoende in Suid-Afrika nie.

Regter Faan Hancke

Die titel van sy voordrag was Hoe om korrupsie in die staatsdiens te bestry en daardeur ons ekonomieë teen bedrog en wanbesteding te beskerm.

Suid-Afrika se polisiemag word volgens die globale korrupsie-barometer as die 36ste mees korrupte beskou en 83% van Suid-Afrikaners glo ook die polisie is korrup. Die ondersoek vir die barometer is onder 114 000 mense in 107 lande gedoen.

“Die verdedigingsmagte is veral blootgestel aan korrupsie. Na raming dra die wapenbedryf tot 40% van korrupsie wêreldwyd by. Uit navorsing blyk dit 70% van lande beskik nie oor voldoende meganismes om korrupsie in die verdedigingsektor te bekamp nie en 90% van daardie lande bied onvoldoende beskerming aan ‘fluitjieblasers’.”

Wat sogenaamde “fluitjieblasers” betref, het hy gesê dit is ’n belangrike manier om korrupsie bloot te lê. Meer as 40% van alle korrupsie word só ontdek.

“Die beskerming vir fluitjieblasers is egter nie voldoende in Suid-Afrika nie.”

Hancke het gesê die departement van maatskaplike ontwikkeling in Suid-Afrika betaal jaarliks maatskaplike pensioene aan ongeveer vyf miljoen arm mense. “In dié stadium is daar 150 000 spook-pensioene van ongeveer R150 miljoen wat in die 2013-geldjaar uitbetaal is.”

Hy het gesê regeringsamptenare pleeg die meeste korrupsie (18%), gevolg deur sakelui (15%) en werknemers (14%).

Luidens die KPMG-verslag wat hy voorgehou het, kom die meeste korrupsie in staatsdepartemente (38%) voor.

Hancke het gesê in Suid-Afrika maak korrupsie 5% van die bruto binnelandse produk uit wat beteken ’n gemiddelde onderneming moet jaarliks 5% se inkomste aan korrupsie en bedrog afskryf. In sommige Afrika- en Oos-Europese lande is dit so hoog soos 20%.

Tenderkorrupsie word volgens die Instituut vir Demokrasie in Suid-Afrika (Idasa) nou in Suid-Afrika as van die hoogste sedert 1994 beskou, het hy gesê. Daarom pleit hy vir ’n stelsel waar groot tenders aan hersiening van die ouditeur-generaal onderhewig is.

“Die gevolge van korrupsie is dat ’n klomp landsburgers hulle ten koste van mede-burgers verryk. Dit lei ook tot onbillike mededinging en onnodige prysstygings.”

Hancke het gesê korrupsie kan alleen hokgeslaan word as gestreef word na ’n anti-korruptiewe stelsel. “ ’n Vrye en onafhanklike pers het ook hier ’n groot rol te speel om korrupsie bloot te lê.”

Hancke meen groter klem moet veral op die aanspreeklikheid en verantwoordbaarheid van staatsamptenare gelê word. “Suid-Afrikaanse staatsamptenare moet as individue wetlik aanspreeklik gehou word vir hul optrede, veral in sake waar staatsgeld en -bronne betrokke is.”

Die onafhanklikheid van die regbank en die regstelsel moet versterk word. “Daar moet duidelike kriteria wees vir die aanstelling van regters en regsopleiding moet gegee word vir alle voorsittende beamptes om regspleging te verbeter.”

Hancke meen die algemene “oorlog” teen korrupsie sal slegs kan slaag as daar ’n politieke wil is en die nodige ondersteuning gebied word vir agentskappe soos die Spesiale Ondersoek-eenheid, die openbare beskermer, die ouditeur-generaal en ook die Onafhanklike Polisie-ondersoek-eenheid.



  • 11 sterf toe motors op N1 in Limpopo bots

  • So voel jonges oor die kerk

  • politiek

    Jesus moet weer kom – JZ

  • Ozrovech-dossier: DOV kyk vandag

  • Oom Ollie in sy slaap oorlede

  • Matriekseun erg by kuierplek aangerand

  • Lesotho: SA skarrel

  • Speaker mis EFF se spertyd oor skorsing

  • politiek

    Cyril waarsku amptenare oor steel

  • ‘Ek dink nie aan siekte of doodgaan,’ sê Joost

  • Slot breek sy nek, wil weer speel

  • Tyd raak min vir Don om appèl in te dien

  • misdaad

    Rowers buit al die wins van Karlien se konsert

  • Aanval: Vrou verloor dalk handfunksie

  • Wangedrag en af krag in hospitaal ontstel

  • Helde-ontvangs vir goue Gézelle

  • Bokke, Wallabies daag stil-stil op

  • Tukkies maak skoonskip in sêr

  • Vervolging kom gou in Bosasa-tenderskandaal

  • NWU-skenking bekyk

  • onderwys

    Private skole: Mark groei met 6,7% p.j.

  • Raad bekyk klag teen aanklaers

  • Maties bekommerd ná verkragting

  • Dis heerlike lente

  • Nkandla: Onderwysersvakbond kap Madonsela

  • gesondheid

    ‘Limpopo nie reg vir Ebola-siekes’

  • SANParke betaal twee R14 m. terug

  • ‘Dit vier apartheid-bloedbad’

  • ‘Ek dog eers die spelers baklei’

  • ‘Jy mag maar oor God twyfel’

  • Heuwels Fantasties, Navi Redd: Studentepret kan lei tot sukses

  • ‘Honderde’ bel oor hul nie Afrikaans hoor

  • ‘Elke reël is oortree’

  • politiek

    Tutu loof adv. Thuli se werk

  • politiek

    EFF, VF Plus staan saam

  • ‘Nêrens ’n haai te bespeur’

  • Drome ‘nou in asblik’

  • Eerder in haar motor na Jhb as in Gautrein

  • misdaad

    Haar duim met panga afgekap

  • misdaad

    ‘Babadief’ vrees kritiek, hoor hof

  • politiek

    Numsa dreig met massa-aksie

  • misdaad

    Vier skuldig ná aanslag op oudgeneraal

  • misdaad

    Raadslid ondersoek nadat tiener sterf

  • wereld

    Ouers ‘vat’ glo hul kind

  • 'Numsa kan staak as Zuma nie Nklandla-geld teruggee'

  • Speaker 'moet plan laat vaar om EFF te skors'

  • Vrou ernstig beseer ná panga-aanval op plaas

  • misdaad

    Man verbied om eks dop te hou

  • misdaad

    Onderwyser onskuldig

  • AfriForum tree in bres vir adv. Thuli

  • ‘Almal’ oor kameelperd se dood verkla

  • Pta-straat se naam dalk Mao Zedong

  • misdaad

    Bloulig-bestuurder is glo jammer oor Thomas

  • Joost droom van sentrum vir siekte

  • misdaad

    Skote op taxi: 3 van polisie in hof

  • SA vrou oorsee in sop

  • politiek

    EFF gaan hof toe oor skorsing van sy LP’s

  • ondersoeke

    Weermag-tenders laat wenkbroue lig

  • Drie onttrek aan Seriti-kommissie

  • ‘E-tol te duur vir publiek’

  • omgewing

    Rioolvuil vloei in woonbuurt-strate

  • Padvalk glo een van vier stropers