Johannesburg Verander Area
  • Vandag

    25°C / 13°C

    Wind 8km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 32%

  • Maandag

    24°C / 13°C

    Wind 11km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 35%

  • Dinsdag

    23°C / 12°C

    Wind 17km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 33%

  • Woensdag

    22°C / 10°C

    Wind 19km/h

    Reënval 0.1mm

    Humiditeit 49%

  • Donderdag

    20°C / 7°C

    Wind 12km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 23%

  • Vrydag

    21°C / 10°C

    Wind 18km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 26%


Charl-Pierre Naudé

Bruin lyk my na die nuwe swart

Vrydag 31 Mei 2013

Hoe dikwels het ek nie al gehoor hoe sommige bruin mense kla dat hulle nêrens in Suid-Afrika inpas nie.

Toe ek op skool was (in die apartheidsera), was bruinheid een van my wit Afrikaanse onderwysers se grootste vrees. “As ons nie ordentlik walgooi nie, gaan ons almal eendag as kleurlinge eindig,” was sy treurlied.

Die arme man het dit gehad oor die lot van die “wittes” in die land – én hy het aan depressie gely.

En tog kan ek myself nie keer nie om telkens weer daaroor te dink dat die identiteitsformasie van bruin mense Suid-Afrika se toekoms in die hande hou. En hier praat ek van die rooskleurige toekoms waarvan ons almal droom.

Dit is ook waarom ek nogal ontsteld raak wanneer mense soos Jimmy Manyi en sommige ander ANC-maters die bruin kultuurformasie probeer vernietig. Daar is geen ander woord voor nie: vernietig. En waarom moet dit dan nou kwansuis vernietig?

Daar is net een enkele rede: Bruinheid is ’n leuenverklikkertoets vir die waardes van die demokrasie wat elke dag in dié land so “ootmoedig” verkrag word, vir die transformerende aard van álle identiteit, die fyn wiskunde van balanspolitiek (ons enigste en beste hoop), vir eerlikheid, die ondergrawing van uitgediende sekerhede soos “nasie-identiteit”, pretensie, die gemengde aard van enige lojaliteit, vir geheue (wie het langer as swart mense onder kolonialisme gely?), en vir humor. Om net ’n paar op te noem.

As ek praat oor humor, verwys ek nie na die Klopse nie.

“Bruinheid” – as metafoor vir die tussenin, opreisende toestand van die mens – is die mespunt waarop ons almal sit sonder om dit regtig te besef.

Wys my enige oortuigde groepie mense wat onder ’n gedeelde kombers iewers saamhurk en die versekerde selfidentiteit oor ’n vlammetjie probeer opwarm. Gooi nou ’n bruine in daardie mix. Dan sien jy die grap van die wêreld.

Noem dit somaar Skoppensboer se grap.

En mag dit so bly. Laat almal net meer “bruin” word, voel ek.

Dáár is nou ’n moontlikheid vir ’n “kleurblinde” Suid-Afrika, of hoe? Dalk nog die enigste.

Nou lees ek hoe Philip Dexter van die ANC dink oor bruines wat wil bruin bly, oor hoe vreeslik dit is, die siekte daarvan.

Skaars het ek as wit mens my eie bruinheid in ’n droom raakgesien, en nou kom dié ballonprikker. Sommige mense is net nie besig genoeg nie.

Dexter meen die bruines wat so terugval op ’n raskategorie wat deur apartheid geskep is, is ’n groot gevaar vir die bevryding van die mensdom. Ons moet wegkom van dié soort ding, predik hy.

En dan verwys hy sowaar na Steve Biko – sonder om te blik of te bloos. Miskien is dit omdat hy so hard probeer om swart te wees.

Steve, sê Dexter, het “ras” ingespan op die enigste verteerbare manier – nie as velkleur nie, maar as noemer vir almal wat verdruk word. (“Swart” was Biko se naam vir die toestand van ge-other wees deur “die ander”.)

Nou waarom sou Steve in 1977 reg gewees het en verdrukte bruin mense, wat vandag presies dieselfde met die begrip “bruin” doen, verkeerd? Dit is dan presies dieselfde argument, mnr. Dexterous? Die ANC-oogklappe darem!

Alweer Skoppensboer se grap . . .

Bruin lyk vir my soos die nuwe swart. Miskien was dit nog altyd. Dalk is dit nog altyd die enigste ware swart, die enigste ware wit!

Oukei, ek weet. Kom ons hanteer die woord “ware” versigtig hier. Dit is dan hoeka juis wat bruinheid ons as Suid-Afrikaners wil leer.

En solank die ANC so aangaan, is bruinheid ’n voor die hand liggende begrip om mee te werk.



  • rubrieke

    Nie alles is pluis ná dié ooreenkoms

  • spotprent

    Spotprent 17 April 2014

  • aktueel

    Cosatu-skikking verkiesingsfoefie

  • hoofartikels

    ANC flous niemand met gesloer

  • Beeld se voorblad vir Donderdag, 17 April 2014

  • rubrieke

    Ek dank die God van Pase

  • rubrieke

    Dié kolommekleinskrif suigmy in maalkolk

  • briewe

    Stem Nee-veldtog: Ganôg es ganôg

  • rubrieke

    Kies jy BP of kies jy liewer GvB?

  • briewe

    Loftus dalk net op ’n dag dolleeg

  • briewe

    Stembriewe moet dalk gewysig word

  • briewe

    Ál meer boere aan moord uitgelewer

  • Wat sê jy?

  • So sê Beeld-lesers op Facebook en Twitter

  • sielsgoed

    Goeie Nuus

  • sielsgoed

    Uit die Woord

  • briewe

    Dit is die groter prentjie wat tel

  • briewe

    Onthou wie die skurk in die verhaal is

  • spotprent

    Spotprent 16 April 2014

  • aktueel

    Vurk in die pad is hier

  • hoofartikels

    Stem is te belangrik om te bederf

  • voorblad

    Beeld se voorblad vir Woendag, 16 April 2014

  • rubrieke

    Wilhelm Jordaan: Afsku, want ek doen mee aan Oscar-‘show’

  • rubrieke

    Jaco Strydom: Kerke moet tot bekering kom

  • briewe

    Bedorwe stem is werklik ’n vrot keuse

  • briewe

    Eers verafgod en nou verskeur

  • briewe

    Nel se styl van ondervra nie uniek

  • Vir wie gaan ek stem? Nugter weet!

  • briewe

    Stem tog teen die korrupte spul

  • Wat sê jy?

  • So sê Beeld-lesers op Facebook en Twitter

  • spotprent

    Spotprent 15 April 2014

  • aktueel

    Grond: Kan kiesers DA glo?

  • hoofartikels

    Staking se tol word te hoog

  • voorblad

    Beeld se voorblad vir Dinsdag, 15 April 2014

  • rubrieke

    Jonathan Jansen: Adv. Nel leer SA gevaarlike les

  • rubrieke

    Wat alle mans oor vroue moet weet

  • briewe

    Tyd vir groter duidelikheid oor regte

  • briewe

    SAUK: Waarom swyg werknemers?

  • briewe

    Só koop die ANC nou skielik stemme

  • briewe

    Inkwisisie en die Oscar-hofsaak

  • briewe

    SA howe het lankal getransformeer

  • briewe

    Regspatrone in apartheid nie só sleg

  • Wat sê jy?

  • So sê Beeld-lesers op Facebook en Twitter

  • sielsgoed

    Uit die Woord

  • sielsgoed

    Goeie Nuus

  • briewe

    Op 7 Mei sal ek in die ry gaan staan

  • voorblad

    Beeld se voorblad vir Maandag 14 April 2014

  • spotprent

    Spotprent 14 April 2014

  • Wat sê jy? Stuur ’n SMS na 45571

  • briewe

    Saterdag-Beeld is ’n wenner!

  • briewe

    Raak ontslae van Naka ‘Vrotskie’

  • hoofartikels

    Ander reëls geld in ’n strafhof

  • rubrieke

    André le Roux: Kleinlikheid oor titel wys JZ uit

  • briewe

    Viktimisasie-klag teen Nel is vreemd

  • briewe

    Moordsaak gaan oor ego’s, nie Oscar

  • briewe

    Dr. Landman, die regter sal besluit

  • rubrieke

    Blou Willem: Destyds was dit óf Nat óf Sap, Ford of Chev

  • voorblad

    Beeld se voorblad vir Saterdag 12 April 2014