Johannesburg Verander Area
  • Vandag

    20°C / 8°C

    Wind 24km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 29%

  • Vrydag

    22°C / 9°C

    Wind 15km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 26%

  • Saterdag

    23°C / 13°C

    Wind 18km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 34%

  • Sondag

    21°C / 5°C

    Wind 26km/h

    Reënval 4.4mm

    Humiditeit 31%

  • Maandag

    18°C / 7°C

    Wind 17km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 30%

  • Dinsdag

    20°C / 8°C

    Wind 8km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 24%


Charl-Pierre Naudé

Bruin lyk my na die nuwe swart

Vrydag 31 Mei 2013

Hoe dikwels het ek nie al gehoor hoe sommige bruin mense kla dat hulle nêrens in Suid-Afrika inpas nie.

Toe ek op skool was (in die apartheidsera), was bruinheid een van my wit Afrikaanse onderwysers se grootste vrees. “As ons nie ordentlik walgooi nie, gaan ons almal eendag as kleurlinge eindig,” was sy treurlied.

Die arme man het dit gehad oor die lot van die “wittes” in die land – én hy het aan depressie gely.

En tog kan ek myself nie keer nie om telkens weer daaroor te dink dat die identiteitsformasie van bruin mense Suid-Afrika se toekoms in die hande hou. En hier praat ek van die rooskleurige toekoms waarvan ons almal droom.

Dit is ook waarom ek nogal ontsteld raak wanneer mense soos Jimmy Manyi en sommige ander ANC-maters die bruin kultuurformasie probeer vernietig. Daar is geen ander woord voor nie: vernietig. En waarom moet dit dan nou kwansuis vernietig?

Daar is net een enkele rede: Bruinheid is ’n leuenverklikkertoets vir die waardes van die demokrasie wat elke dag in dié land so “ootmoedig” verkrag word, vir die transformerende aard van álle identiteit, die fyn wiskunde van balanspolitiek (ons enigste en beste hoop), vir eerlikheid, die ondergrawing van uitgediende sekerhede soos “nasie-identiteit”, pretensie, die gemengde aard van enige lojaliteit, vir geheue (wie het langer as swart mense onder kolonialisme gely?), en vir humor. Om net ’n paar op te noem.

As ek praat oor humor, verwys ek nie na die Klopse nie.

“Bruinheid” – as metafoor vir die tussenin, opreisende toestand van die mens – is die mespunt waarop ons almal sit sonder om dit regtig te besef.

Wys my enige oortuigde groepie mense wat onder ’n gedeelde kombers iewers saamhurk en die versekerde selfidentiteit oor ’n vlammetjie probeer opwarm. Gooi nou ’n bruine in daardie mix. Dan sien jy die grap van die wêreld.

Noem dit somaar Skoppensboer se grap.

En mag dit so bly. Laat almal net meer “bruin” word, voel ek.

Dáár is nou ’n moontlikheid vir ’n “kleurblinde” Suid-Afrika, of hoe? Dalk nog die enigste.

Nou lees ek hoe Philip Dexter van die ANC dink oor bruines wat wil bruin bly, oor hoe vreeslik dit is, die siekte daarvan.

Skaars het ek as wit mens my eie bruinheid in ’n droom raakgesien, en nou kom dié ballonprikker. Sommige mense is net nie besig genoeg nie.

Dexter meen die bruines wat so terugval op ’n raskategorie wat deur apartheid geskep is, is ’n groot gevaar vir die bevryding van die mensdom. Ons moet wegkom van dié soort ding, predik hy.

En dan verwys hy sowaar na Steve Biko – sonder om te blik of te bloos. Miskien is dit omdat hy so hard probeer om swart te wees.

Steve, sê Dexter, het “ras” ingespan op die enigste verteerbare manier – nie as velkleur nie, maar as noemer vir almal wat verdruk word. (“Swart” was Biko se naam vir die toestand van ge-other wees deur “die ander”.)

Nou waarom sou Steve in 1977 reg gewees het en verdrukte bruin mense, wat vandag presies dieselfde met die begrip “bruin” doen, verkeerd? Dit is dan presies dieselfde argument, mnr. Dexterous? Die ANC-oogklappe darem!

Alweer Skoppensboer se grap . . .

Bruin lyk vir my soos die nuwe swart. Miskien was dit nog altyd. Dalk is dit nog altyd die enigste ware swart, die enigste ware wit!

Oukei, ek weet. Kom ons hanteer die woord “ware” versigtig hier. Dit is dan hoeka juis wat bruinheid ons as Suid-Afrikaners wil leer.

En solank die ANC so aangaan, is bruinheid ’n voor die hand liggende begrip om mee te werk.



  • rubrieke

    Een mens, een stem, een paspoort

  • aktueel

    ‘Onder EFF stap ons Zim-paadjie’

  • spotprent

    Spotprent, 24 April 2014

  • Beeld se voorblad op Woensdag, 24 April 2014

  • hoofartikels

    Nkandlagate sal nie net weggaan nie

  • rubrieke

    Preek nes jy wil, elk se soeke na sin is haar eie

  • rubrieke

    Wat sal uitslag van kiesers sê?

  • briewe

    Tshwane-manne werk deur die nag

  • briewe

    Heropening van grondeise is nie wys

  • briewe

    Wettig die handel in renosterhoring

  • briewe

    Afrikaans sal gedy as ekonomie groei

  • briewe

    DA-SMS oortuig nie om DA te stem

  • briewe

    Zuma nie die enigste ongewenste hoë

  • briewe

    Só voorspel ek die verkiesingsuitslae

  • sielsgoed

    Goeie Nuus

  • voorblad

    Beeld se voorblad op Woensdag, 23 April 2014

  • sielsgoed

    Goeie Nuus

  • rubrieke

    Stém: Almal maak saak in demokrasie

  • rubrieke

    Kruis sluit ons werklikheid oop

  • hoofartikels

    Wie gaan met wie in bed spring?

  • briewe

    Dink mooi voor jy jou kruisie trek

  • briewe

    Groepsbelange is tog belangrik

  • briewe

    Grond: DA veg om beter wetgewing

  • aktueel

    Volksroetes na toekoms

  • briewe

    Die ANC verdien nie my stem nie

  • briewe

    Stem wel en stem reg op 7 Mei

  • spotprent

    Spotprent, 23 April 2014