Johannesburg Verander Area
  • Vandag

    17°C / 8°C

    Wind 8km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 36%

  • Donderdag

    18°C / 9°C

    Wind 16km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 31%

  • Vrydag

    20°C / 8°C

    Wind 17km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 27%

  • Saterdag

    19°C / 8°C

    Wind 13km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 25%

  • Sondag

    18°C / 8°C

    Wind 15km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 24%

  • Maandag

    20°C / 9°C

    Wind 10km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 22%


Ferdi Greyling

Rubriek: King se poësie begeester nog

Maandag 02 September 2013

In 1963 het die Amerikaanse burgerregteleier Martin Luther King een van die groot poëtiese toesprake van die vorige eeu gelewer.

Dit was die “I have a dream”-toespraak waarin die ideaal van nie-rassigheid helder vasgepen word – vir alle rasse.

Wit en swart kan vandag daarna luister en begeester word vir ons toekoms.

Die toespraak het verlede week sy halfeeuviering gehad en is wyd herdenk, maar ’n belangrike deel daarvan is nie genoeg genoem nie. Dit is dat daardie toespraak ’n seëviering van poësie is. Van hoe digkuns die wêreld kan inspireer om te verander.

Dis waarskynlik reg wat die Engelse digter W.H. Auden in sy aangrypende gedig oor die dood van die Ierse digter W.B. Yeats gesê het: “For poetry makes nothing happen: it survives in the valley of its making where executives would never want to tamper . . .”

Die digkuns self verander nie veel nie, maar dit gaan sit soms in mense se koppe en daardie mense kan dan dinge verander. Dis die mag van elegante woorde.

Taal en die uitdrukking van ons gedagtes in woorde lê diep in ons wese en dit konnekteer met wie en wat ons is en waar ons is. Soos die filosoof Johann Degenaar sê: Wanneer ons met dinge te doen kry wat nog buite die grense van die bekende is, val ons terug op poësie. (Dit was ’n opmerking van hom oor die name wat astrofisici gee aan verskynsels wat vir die eerste keer in die universum om ons waargeneem word.)

“Where executives would never want to tamper . . .”

Vandag leef ons in ’n wêreld waar die ontledingstaat regeer. ’n Wêreld wat neig om waarde aan die hand van geld (ingesamel in die volgende drie maande) toe te skryf.

Meer as 250 000 mense het in 1963 in Washington na King se toespraak gaan luister. Die ontledingstaat-generasie van vandag sal seker die bemarkingsgeleenthede sien in 250 000 mense wat vrywilling saamkom om na iemand te luister, maar in 1963 was dit poësie wat dinge verander het. Poësie wat vandag – 50 jaar later – nog net so helder gehoor word.

Die sleutel is die deel van King se toespraak wat as die “I have a dream . . .” -segment bekend is. Dit het 12 minute diep in die kort toespraak gebeur.

Clarence Jones, toe King se toespraakskrywer, het laas week daarvan vertel.

Die reëlings vir die optog het voorrang geniet en die aand voor die tyd het hy gou met King en ’n paar ander oor die toespraak gepraat. Almal se bydraes is verwoord in die toespraak wat King die volgende oggend gekry het. Dit was ook die toespraak wat die media gekry het.

Maar op die verhoog, later die dag, was daar ’n poëtiese oomblik.

Jones het gesê ’n ent in die toespraak in het King ’n oomblik stilgebly en toe hoor hy die sangeres Mahalia Jackson (op die verhoog) sê: “Tell them about your dream.”

King het opgekyk van die teks en Jones vertel hy kon sien King se liggaaamshouding verander van toespraakleser na “Baptiste-prediker”.

“Ek het gedink die skare weet dit nie, maar hulle was op die punt om kerk toe te gaan . . .”

Toe volg King se “I have a dream” – ’n onbeplande improvisasie. Dis ’n visie wat King glo al voorheen in toesprake gebruik het, maar dié dag het dit ’n poëtiese hoogtepunt gekry wat vandag nog inspireer, soos groot poësie die gewoonte het om te doen. Op videoweergawes (op www.youtube.com) van die toespraak kan gesien word hy kyk deurentyd op en nie na die voorbereide toespraak nie.

King is daarna vermoor, maar verlede week het ’n swart Amerikaanse president op dieselfde plek hulde aan daardie toespraak gebring. ’n Toespraak wat my weer hier in Suid-Afrika geïnspireer het oor ons eie droom van nie-rassigheid wat vandag soms so liederlik afgeskeep word.



  • aktueel

    ‘Politiek gaan nie werk’

  • spotprent

    Beeld se spotprent, 30 Julie 2014

  • hoofartikels

    Korrupsie kan tot sterftes lei

  • rubrieke

    Taal word só ’n smal poort vir uitreik

  • briewe

    My hart bloei oor baie dinge, van my hond, tot Gasa, tot kerk se dwaling . . .

  • rubrieke

    Taegrin se stem roep tot ons

  • briewe

    Bybel misbruik

  • voorblad

    Beeld se voorblad, 30 Julie 2014

  • briewe

    Moeg om bang, agter tralies en platsak op eie grond te wees

  • briewe

    Beeld eer 20 m. jong lewens gepas

  • briewe

    Gelowiges wat soek na meer van God se misterie, kry dit dikwels buite kerk

  • sielsgoed

    Goeie Nuus

  • So sê Beeld-lesers op Facebook en Twitter

  • Wat sê jy?

  • rubrieke

    Vernedering wat klou soos ’n neet

  • aktueel

    Nuwe gees gee Kerk weer ’n kans

  • rubrieke

    Talle blink uit sonder matriek

  • spotprent

    Beeld se spotprent, 29 Julie 2014

  • hoofartikels

    Vrede in Israel verg politieke wil

  • briewe

    Als sal regkom in nuwe sonskynnasie

  • briewe

    Ek het gedien en salueer generaals

  • voorblad

    Beeld se voorblad, 29 Julie 2014

  • briewe

    Vakansieklub-lede word só uitgebuit

  • briewe

    Ons is moeg vir al hierdie e-bollie

  • briewe

    Pak kwotas in sportsoorte trompop

  • briewe

    Sluit dan maar net die OB se kantoor!

  • sielsgoed

    Goeie Nuus

  • So sê Beeld-lesers op Facebook en Twitter

  • Wat sê jy?

  • spotprent

    Beeld se spotprent, 28 Julie 2014

  • rubrieke

    Moenie EFF as ’n grap afmaak

  • voorblad

    Beeld se voorblad, 28 Julie 2014

  • hoofartikels

    Zuma móét getuig voor kommissie

  • rubrieke

    Skoorsoek 101: Laat 26 van jou 40 vroue erf

  • briewe

    Croucamp verwater goeie argument so

  • briewe

    Hoekom kap niemand Medunsa nie?

  • briewe

    Héle FNB-stadion sing ‘Stem’-deel

  • briewe

    Motiewe laat RAU sneuwel

  • Wat sê jy?