Johannesburg Verander Area
  • Vandag

    21°C / 12°C

    Wind 10km/h

    Reënval 0.3mm

    Humiditeit 51%

  • Vrydag

    23°C / 11°C

    Wind 11km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 37%

  • Saterdag

    24°C / 12°C

    Wind 6km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 31%

  • Sondag

    24°C / 13°C

    Wind 9km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 36%

  • Maandag

    23°C / 13°C

    Wind 12km/h

    Reënval 0.2mm

    Humiditeit 38%

  • Dinsdag

    23°C / 12°C

    Wind 18km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 32%


Ferdi Greyling

Rubriek: King se poësie begeester nog

Maandag 02 September 2013

In 1963 het die Amerikaanse burgerregteleier Martin Luther King een van die groot poëtiese toesprake van die vorige eeu gelewer.

Dit was die “I have a dream”-toespraak waarin die ideaal van nie-rassigheid helder vasgepen word – vir alle rasse.

Wit en swart kan vandag daarna luister en begeester word vir ons toekoms.

Die toespraak het verlede week sy halfeeuviering gehad en is wyd herdenk, maar ’n belangrike deel daarvan is nie genoeg genoem nie. Dit is dat daardie toespraak ’n seëviering van poësie is. Van hoe digkuns die wêreld kan inspireer om te verander.

Dis waarskynlik reg wat die Engelse digter W.H. Auden in sy aangrypende gedig oor die dood van die Ierse digter W.B. Yeats gesê het: “For poetry makes nothing happen: it survives in the valley of its making where executives would never want to tamper . . .”

Die digkuns self verander nie veel nie, maar dit gaan sit soms in mense se koppe en daardie mense kan dan dinge verander. Dis die mag van elegante woorde.

Taal en die uitdrukking van ons gedagtes in woorde lê diep in ons wese en dit konnekteer met wie en wat ons is en waar ons is. Soos die filosoof Johann Degenaar sê: Wanneer ons met dinge te doen kry wat nog buite die grense van die bekende is, val ons terug op poësie. (Dit was ’n opmerking van hom oor die name wat astrofisici gee aan verskynsels wat vir die eerste keer in die universum om ons waargeneem word.)

“Where executives would never want to tamper . . .”

Vandag leef ons in ’n wêreld waar die ontledingstaat regeer. ’n Wêreld wat neig om waarde aan die hand van geld (ingesamel in die volgende drie maande) toe te skryf.

Meer as 250 000 mense het in 1963 in Washington na King se toespraak gaan luister. Die ontledingstaat-generasie van vandag sal seker die bemarkingsgeleenthede sien in 250 000 mense wat vrywilling saamkom om na iemand te luister, maar in 1963 was dit poësie wat dinge verander het. Poësie wat vandag – 50 jaar later – nog net so helder gehoor word.

Die sleutel is die deel van King se toespraak wat as die “I have a dream . . .” -segment bekend is. Dit het 12 minute diep in die kort toespraak gebeur.

Clarence Jones, toe King se toespraakskrywer, het laas week daarvan vertel.

Die reëlings vir die optog het voorrang geniet en die aand voor die tyd het hy gou met King en ’n paar ander oor die toespraak gepraat. Almal se bydraes is verwoord in die toespraak wat King die volgende oggend gekry het. Dit was ook die toespraak wat die media gekry het.

Maar op die verhoog, later die dag, was daar ’n poëtiese oomblik.

Jones het gesê ’n ent in die toespraak in het King ’n oomblik stilgebly en toe hoor hy die sangeres Mahalia Jackson (op die verhoog) sê: “Tell them about your dream.”

King het opgekyk van die teks en Jones vertel hy kon sien King se liggaaamshouding verander van toespraakleser na “Baptiste-prediker”.

“Ek het gedink die skare weet dit nie, maar hulle was op die punt om kerk toe te gaan . . .”

Toe volg King se “I have a dream” – ’n onbeplande improvisasie. Dis ’n visie wat King glo al voorheen in toesprake gebruik het, maar dié dag het dit ’n poëtiese hoogtepunt gekry wat vandag nog inspireer, soos groot poësie die gewoonte het om te doen. Op videoweergawes (op www.youtube.com) van die toespraak kan gesien word hy kyk deurentyd op en nie na die voorbereide toespraak nie.

King is daarna vermoor, maar verlede week het ’n swart Amerikaanse president op dieselfde plek hulde aan daardie toespraak gebring. ’n Toespraak wat my weer hier in Suid-Afrika geïnspireer het oor ons eie droom van nie-rassigheid wat vandag soms so liederlik afgeskeep word.



  • spotprent

    Spotprent 17 April 2014

  • aktueel

    Cosatu-skikking verkiesingsfoefie

  • hoofartikels

    ANC flous niemand met gesloer

  • Beeld se voorblad vir Donderdag, 17 April 2014

  • rubrieke

    Ek dank die God van Pase

  • rubrieke

    Dié kolommekleinskrif suigmy in maalkolk

  • briewe

    Stem Nee-veldtog: Ganôg es ganôg

  • rubrieke

    Kies jy BP of kies jy liewer GvB?

  • briewe

    Loftus dalk net op ’n dag dolleeg

  • briewe

    Stembriewe moet dalk gewysig word

  • briewe

    Ál meer boere aan moord uitgelewer

  • Wat sê jy?

  • So sê Beeld-lesers op Facebook en Twitter

  • sielsgoed

    Goeie Nuus

  • sielsgoed

    Uit die Woord

  • briewe

    Dit is die groter prentjie wat tel

  • briewe

    Onthou wie die skurk in die verhaal is

  • spotprent

    Spotprent 16 April 2014

  • aktueel

    Vurk in die pad is hier

  • hoofartikels

    Stem is te belangrik om te bederf

  • voorblad

    Beeld se voorblad vir Woendag, 16 April 2014

  • rubrieke

    Wilhelm Jordaan: Afsku, want ek doen mee aan Oscar-‘show’

  • rubrieke

    Jaco Strydom: Kerke moet tot bekering kom

  • briewe

    Bedorwe stem is werklik ’n vrot keuse

  • briewe

    Eers verafgod en nou verskeur

  • briewe

    Nel se styl van ondervra nie uniek

  • Vir wie gaan ek stem? Nugter weet!

  • briewe

    Stem tog teen die korrupte spul

  • Wat sê jy?

  • So sê Beeld-lesers op Facebook en Twitter

  • spotprent

    Spotprent 15 April 2014

  • aktueel

    Grond: Kan kiesers DA glo?

  • hoofartikels

    Staking se tol word te hoog

  • voorblad

    Beeld se voorblad vir Dinsdag, 15 April 2014

  • rubrieke

    Jonathan Jansen: Adv. Nel leer SA gevaarlike les

  • rubrieke

    Wat alle mans oor vroue moet weet

  • briewe

    Tyd vir groter duidelikheid oor regte

  • briewe

    SAUK: Waarom swyg werknemers?

  • briewe

    Só koop die ANC nou skielik stemme

  • briewe

    Inkwisisie en die Oscar-hofsaak

  • briewe

    SA howe het lankal getransformeer

  • briewe

    Regspatrone in apartheid nie só sleg

  • Wat sê jy?

  • So sê Beeld-lesers op Facebook en Twitter

  • sielsgoed

    Uit die Woord

  • sielsgoed

    Goeie Nuus

  • briewe

    Op 7 Mei sal ek in die ry gaan staan

  • voorblad

    Beeld se voorblad vir Maandag 14 April 2014

  • spotprent

    Spotprent 14 April 2014

  • Wat sê jy? Stuur ’n SMS na 45571

  • briewe

    Saterdag-Beeld is ’n wenner!

  • briewe

    Raak ontslae van Naka ‘Vrotskie’

  • hoofartikels

    Ander reëls geld in ’n strafhof

  • rubrieke

    André le Roux: Kleinlikheid oor titel wys JZ uit

  • briewe

    Viktimisasie-klag teen Nel is vreemd

  • briewe

    Moordsaak gaan oor ego’s, nie Oscar

  • briewe

    Dr. Landman, die regter sal besluit

  • rubrieke

    Blou Willem: Destyds was dit óf Nat óf Sap, Ford of Chev

  • voorblad

    Beeld se voorblad vir Saterdag 12 April 2014