Johannesburg Verander Area
  • Vandag

    23°C / 3°C

    Wind 39km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 16%

  • Vrydag

    11°C / 1°C

    Wind 40km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 20%

  • Saterdag

    15°C / 5°C

    Wind 19km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 20%

  • Sondag

    18°C / 7°C

    Wind 8km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 18%

  • Maandag

    20°C / 7°C

    Wind 8km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 21%

  • Dinsdag

    21°C / 9°C

    Wind 7km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 18%


Beleggings

Waar is my geld veilig?

Drie kenners gee beleggingsraad.

Vrydag 07 Junie 2013

’n Omgewing van lae rentekoerse skep ’n dilemma vir beleggers, veral as hul versugting is om hul geld in ’n “veilige, gewaarborgde produk” te belê. Sake24 het ’n paar kenners uitgevra oor wat die beste opsies is.

’N LESER VRA:

"Wat doen jy moet ’n geldjie wat jy wil belê? En is dit darem gewaarborg? Ek glo glad nie aan aandele nie en vat glad nie kanse nie."

ALMAL SE DILEMMA

’n Veilige belegging met ’n voorspelbare, redelike opbrengs en die gerusstellende wete dat jou kapitaal veilig is, is tans die versugting van miljoene mense wêreldwyd, sê Max van der Wath, ’n gesertifiseerde finansiële beplanner van PSG.

Pensioentrekkers, mense met korttermyn- finansiële doelwitte en diegene wat nie genoeg kapitaal het om (selfs net tydelike) verliese te absorbeer nie, staan almal voor hierdie dilemma.

Alle finansiële produkte waar daar ’n waarborg ter sprake is, is gewoonlik gekoppel aan ’n termyn. As ’n belegger byvoorbeeld nou ’n vyfjaar- gewaarborgde plan (verskeie banke en versekeringsmaatskappye bied dié opsie) of, nog erger, lewenslange gewaarborgde lyfrentes (in geval van pensioengeld) sou koop, moet hy aanvaar hy koop dit by of baie naby aan die bodem van die rentekoerssiklus. 

Rentekoerse en verwagtinge oor toekomstige rentekoerse is die deurslaggewende faktor by enige gewaarborgde produk, sê Van der Wath.

Daar is talle vyfjaar- gewaarborgde produkte wat in 2008 uitgeneem is met gewaarborgde koerse van 11,5% en selfs meer wat nou uitbetaal. Hierdie beleggers het dus vir die afgelope vyf jaar ’n veilige, gewaarborgde opbrengs van 11,5% geniet, selfs al het rentekoerse so skerp gedaal.

Soortgelyke vyfjaarprodukte bied egter tans gewaarborgde koerse van slegs 6,3% en gewaarborgde lyfrentes waar pensioengeld betrokke is slegs 7% tot 8%. Verskeie banke bied ook gewaarborgde inkomste wat wissel tussen 5% en 8%, na gelang van die termyn.

“In ’n land soos Suid-Afrika en saamgelees met die wêreldwye eksperiment van sentrale banke, skuil daar altyd die gevaar van hoë inflasie en as gevolg daarvan dikwels hoë rentekoerse. Beleggers moet onthou dat rentekoerse en ander ekonomiese veranderlikes heeltyd verander en die landskap kan selfs oor ’n jaar van nou af totaal anders lyk,” sê Van der Wath.

“Ek sou dit nie aanbeveel dat kliënte op hierdie oomblik hulself verbind tot enige van hierdie produkte nie. Dit het hul plek, maar dan eerder in ’n hoë-rentekoersomgewing.”

WEES KATVOET HIERVOOR

Wees baie versigtig vir die woord “waarborg”, sê Andro Griessel van Provérte Wealth Management. ’n Waarborg is net so goed soos die maatskappy wat daaragter staan. “As die belegging nie gewaarborg word deur een van die groot versekeraars of banke nie, sou ek voorstel die leser vat sy goed en laat spaander by die naaste deur uit!”

Met ander woorde, moenie elke Jan Rap en sy maat glo wat vir jou mooi broodjies bak oor hoë, “gewaarborgde” opbrengste nie.

“Daarby moet ’n mens net uitlig dat banke nie noodwendig so veilig is soos wat baie mense dink nie; dink maar terug aan Saambou en die meer onlangse bankkrisis in Amerika.

“Hoewel ek nie kan sien dat die Reserwebank ooit weer sal toelaat dat ’n bank in Suid Afrika ondergaan nie, moet beleggers besef dat ’n vaste deposito by ’n bank behels dat sy geld op die bank se balansstaat is.

“Geldmarkbeleggings (binne ’n effektetruststruktuur) is nie op die finansiële instelling se balansstaat nie en is in dié opsig veiliger as vaste deposito’s.”

STAP EEN: MAAK ’N PLAN

Dis bykans onmoontlik om beleggingsadvies aan iemand te gee sonder meer inligting, soos wat die doel van die belegging is.

Jeanette Marais, direkteur van distribusie en kliëntediens by Allan Gray, sê mense maak dikwels die fout om te vra watter beleggingsproduk hulle nodig het, terwyl die eerste stap eerder jou plán vir langtermynspaar moet wees. “ ’n Plan gee aan jou ’n idee van waar jy uiteindelik wil wees.”

Met ’n plan in die sak, kan jy begin kyk na beleggingsprodukte wat jou sal help om die doelwitte van jou plan te bereik.

’n Onafhanklike finansiële adviseur kan jou help om jou plan te formaliseer, en hy kan jou ook help sin maak uit die verskeie en soms komplekse finansiële produkte.

Maar selfs nog belangriker: ’n Finansiële adviseur sal jou help om gedissiplineerd te wees en te verstaan hoe jou emosies en optrede ’n negatiewe impak op jou potensiële beleggingsopbrengs kan hê, sê Marais.

Hier is ’n paar sleutelvrae wat jy kan beantwoord as ’n uitstekende beginpunt om struktuur aan jou plan te gee.

* Vir hoe lank wil ek belê?

Dis belangrik om te weet vir hoe lank jy die belegging wil hou omdat sommige beleggingsprodukte (soos uitkeerpolisse) vir ’n spesifieke tydperk vasgemaak is. Jy wil nie in ’n situasie beland dat jy nie toegang tot jou geld het wanneer jy dit nodig het nie.

Verskillende bateklasse (aandele, effekte, eiendom en kontant) is gepas vir verskillende tydperke. Hoe lank jy dit kan bekostig om die geld te belê, word bepaal deur jou doel, byvoorbeeld hoe lank nog voordat jou kinders universiteit toe gaan, hoeveel jaar jy van aftrede af is, of jy ’n noodfonds wil begin of spaar vir ’n nuwe voertuig.

Hoe langer jou beleggingshorison is, hoe meer beweegruimte het jy om die risiko van markwisselvalligheid te neem met jou belegging.

* Wat is my houding teenoor risiko en potensiële opbrengs?

Hoe gemaklik is jy met wisselvalligheid op kort termyn om ’n voldoende opbrengs op langer termyn te bereik?

Besluit hoeveel korttermynstabiliteit jy bereid is om op te offer en bepaal jou risiko-aptyt – dit sal jou help besluit oor batetoewysing.

Bateklasse met die potensiaal vir groter opbrengs het ’n groter risiko vir kapitaalverlies sowel as korttermynwisselvalligheid. Maar as jy die voordele van ’n groter inkomste op lang termyn wil geniet, moet jy bereid wees om dié risiko te verduur.

* Wil ek kapitaalgroei hê of ’n inkomste – of albei?

Jou beleggingskeuse hang af van wat jy wil bereik: Wil jy hê jou spaargeld moet groei (met ander woorde kapitaalgroei) of wil jy ’n gereelde inkomste uit jou spaargeld hê?

Jou doelwit speel ook ’n rol in die besluit oor batetoewysing.

Dis nie maklik om die balans reg te kry in jou batetoewysing nie. Voordat jy begin, moet jy oorweeg hoeveel groei jy nodig het in jou belegging en hoeveel risiko jy kan bekostig.

Eers wanneer jy hierdie vrae beantwoord het, kan jy begin kyk na produkte wat aan jou behoeftes voldoen, sê Marais.

RISIKO OP DIE KEPER BESKOU

Jan-Carel Botha van Ultima Finansiële Beplanners sê die lesersvraag hierby is een wat kliënte elke liewe dag vra. Wanneer die leser sê hy “vat nie kanse nie”, verwys hy waarskynlik na die “beleggingsrisiko” – en die woord “risiko” veroorsaak angs, sê Botha.

Hy verduidelik dat daar drie soorte risiko is wat jou beleggings kan raak:

1. Permanente risiko, met ander woorde waar die produk of skema waarin jy belê het, nie langer ekonomiese volhoubaar is nie. Bedrogrisiko sluit hierby aan: dat jy belê in ’n skema wat op bedrieglike wyse bedryf word.

Gevaarligte moet in jou kop flikker as mense aan jou ’n opbrengs belowe wat veel hoër as die heersende rentekoerse is. Hier loop jy die risiko dat jy al jou geld verloor.

2. Tydelike risiko, wat met markskommelinge verband hou.

3. Inflasierisiko, met ander woorde die risiko dat jou geld sy koopkrag verloor en dat jy uiteindelik nie genoeg geld het om jou leeftyd lank te hou nie.

“As jy die eerste soort risiko kan vermy, is nommer drie die een wat jy met valkoë moet dophou,” sê Botha.

Baie mense vrees tydelike risiko, en dis onnodig, want oor tyd het aandele hulle oor en oor bewys as die beste belegging.

Botha verduidelik dit só: “Op lang termyn is aandele maar net besighede, en besighede hou die ekonomie aan die gang.”

WAT KAN OORWEEG WORD?

Om die leser se vraag te beantwoord, stel Van der Wath van PSG die volgende opsies voor:

* RSA Kleinhandel-staatseffekte – bied 6%, maar die termyn is darem net twee jaar. Die Suid-Afrikaanse regering waarborg die opbrengs en daar is twee opsies: die inkomste- en die inflasie-gekoppelde opsie. Die produk kan direk by die Poskantoor en geselekteerde kleinhandelaars of aanlyn gekoop word. Beleggers kan met so min soos R1000 ’n rekening open. Ons beveel egter net die twee-jaar-inkomste-opsie aan aangesien die rentekoers in die toekoms kan styg.

* Geldmarkfondse – bied 5,2% en daar is nie ’n verpligte termyn nie. Die fondsbestuurder mag slegs in korttermyn-kapitaalinstrumente belê en die kapitaal is veilig. ’n Minimum beleggingsbedrag word gewoonlik vereis, maar die opbrengskoerse is ’n bietjie beter as ’n bankrekening.

* Inkomstefondse – die mediaanopbrengs is tans 8,68% met geen verpligte termyn nie. Die fondsbestuurder mag in korporatiewe en staatseffekte, voorkeuraandele, ander vaste-renteinstrumente, eiendom en kontant belê. Buitelandse instrumente kan ook in spesifieke gevalle ingesluit word. Daar is wel ’n risiko van kapitaalverlies, maar histories presteer hierdie produkte sowat 2% beter as geldmarkfondse.

* Absolute-opbrengsfondse – mediaanopbrengs is 13,59% met geen verpligte termyn nie. Die fondsbestuurder mag in verskeie bateklasse plaaslik en in die buiteland belê. Hierdie kategorie van fondse word onderskei deurdat die fondsbestuurder nie die een of ander maatstaf moet klop nie, maar spesifiek as deel van sy mandaat moet fokus op die risiko van kapitaalverlies.

Die oorgrote meerderheid van dié fondse sal selde ’n verlies in enige 12-maande-tydperk ly en die meeste van die fondse bied ’n opbrengs van inflasie +3% oor ’n driejaartermyn. Die belegger kry dus ’n lae-risikofonds wat sy kapitaal beskerm en wat onder gunstige omstandighede ’n hoë opbrengs kan lewer.

Met die uitsondering van die RSA Kleinhandel-staatseffekte bied bogenoemde produkte geen waarborg nie en daarom is daar ook nie ’n verpligte termyn nie.

“ ’n Kundige adviseur kan help om ’n kombinasie van die produkte te gebruik om teen lae risiko steeds ’n leefbare inkomste en opbrengs te behaal in hierdie moeilike tye vir renteniers,” sê Van der Wath.

vGaan na Sake24.com vir gratis markaanwysers en geldnuus.

Gewild op  Sake24.com:



  • ikt

    Samsung stel nuwe slimhorlosie bekend

  • mynbou

    Implats vol vertroue dat platinumprys sal styg

  • maatskappye

    Selfs Woolies se klante maak meer slegte skuld

  • maatskappye

    Adcock bloei – en daar is nie pleisters nie

  • energie

    Krag: ‘Dink uit die boks’

  • maatskappye

    Newtown kry ’n City Lodge-hotel

  • maatskappye

    Wêreld kort skerper tande teen multinasionale maatskappye

  • ikt

    Naspers kry regmerk van Moody’s

  • landbou

    Geheime aanbod vir Agri Voedsel ‘afgehandel’

  • maatskappye

    Buffett sit sy geld in oliebolle

  • landbou

    Kosgroep vat nou pyn vir groei later

  • landbou

    Mielie-oes groter, maar daar is minder koring

  • maatskappye

    V&A se kleinhandelaars floreer

  • energie

    Interdik gevra oor Koeberg-kontrak

  • ekonomie

    Lagarde gaan nie bedank oor ondersoek

  • maatskappye

    Mediese versekering staan Santam nie meer aan nie

  • maatskappye

    Basil Read ly groot verlies

  • ikt

    Uber-app vir eers wettig in Hamburg

  • ekonomie

    Peiling oor armoede, ongelykheid aangepak

  • energie

    Vleesbaai te rof vir gasaflaaipunt

  • ikt

    Mustek maak stewige wins

  • maatskappye

    Swak motorverkope laat Imperial swaar trek

  • ekonomie

    BBP: Daar is dalk lig aan die einde van die tonnel

  • maatskappye

    CV-leuens sal jou weldra inhaal

  • landbou

    EU se swartvlek-kritiek nie wetenskaplik

  • energie

    Net 60% van SA krag bring inkomste in

  • landbou

    Bekgeveg oor saagmeuelens oor grens gevoer

  • maatskappye

    Brimstone: 'Dit gaan nie net oor sappige beleggings nie'

  • ekonomie

    'Hou dié provinsie dop'

  • maatskappye

    Aveng: Die toekoms lyk beter

  • energie

    Petrol: Dalk kom groot verligting

  • maatskappye

    Rokers in Chili gee dobbelverdienste gas

  • maatskappye

    Sakevroue hou jaarkongres

  • ekonomie

    Resessie moontlik ontwyk met stagnerende groeisyfer

  • maatskappye

    Aussie-groep wil werk skep in SA

  • mynbou

    Geen skagte word gesluit, sê Lonmin

  • maatskappye

    Brimstone verdubbel verdienste

  • ekonomie

    Zim koop banke se slegte skuld

  • maatskappye

    Spree verkoop voortaan ook dié Britse klere

  • ekonomie

    Geen groot sug van verligting oor BBP

  • ikt

    Amazon vs Google: Dis 'n video-oorlog!

  • ekonomie

    SA banke kan Moody’s se flaters oorkom

  • ekonomie

    Regters nou aanlyn in Bfn

  • entrepreneurs

    Geluk is blink klippies en die liefde wat blom

  • maatskappye

    ‘Caxton-sirkus’ ontstig drukkerybaas

  • ekonomie

    Oë dié week op BBP-groei

  • landbou

    Is die landbousektor gereed?