Johannesburg Verander Area
  • Vandag

    23°C / 10°C

    Wind 14km/h

    Reënval 4.5mm

    Humiditeit 47%

  • Donderdag

    21°C / 12°C

    Wind 12km/h

    Reënval 1.0mm

    Humiditeit 53%

  • Vrydag

    22°C / 11°C

    Wind 13km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 40%

  • Saterdag

    24°C / 12°C

    Wind 6km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 30%

  • Sondag

    24°C / 13°C

    Wind 9km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 34%

  • Maandag

    23°C / 13°C

    Wind 13km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 39%


Marikana: NUM proe eie medisyne

Jan de Lange,Arbeidsiening
Donderdag 15 Augustus 2013

Die mense van die Nkaneng-plakkerskamp en die Wonderkop-hostel digby die koppie waar 35 mynwerkers vandag presies ’n jaar gelede deur polisiemanne neergevel is, het goeie nuus baie, baie nodig gehad.

Die ondertekening van die erkenningsooreenkoms eergister tussen Amcu en Lonmin is beslis goeie nuus, al is Amcu nou die enigste vakbond met organisasie- en bedingingsregte in Lonmin.

Dit is egter die eerste tasbare teken van hoop en die eerste teken dat iets aan hul omstandighede gaan verander in die jaar wat verloop het.

Dis al wat Lonmin se 28 000 werkers die afgelope jaar gekry het en waaroor hulle tevrede kan voel wanneer hulle vanmiddag eenuur begin aantree vir ’n gedenkdiens om gestorwenes te eer te midde van ’n lang ry aandagsoekers en ander Malemas wat hulle kom toespreek.

Die waarheid is dat die regering en die ANC allesbehalwe onpartydig was. Die mense van Nkaneng en Wonderkop vertrou hulle glad nie en dit gaan lank duur voordat dit verander.

Daarna, omstreeks vieruur – die tyd toe die skietery begin het – gaan hulle opstaan en ’n minuut lank stil wees om terug te dink aan daardie dag.

Die ooreenkoms is beslis nie volmaak nie en talle mense, veral lede van die National Union of Mineworkers (NUM), Solidariteit en Uasa, is ongelukkig. Hulle verloor immers daarmee die vakbondregte wat hulle dekades lank by Lonmin geniet het.

Maar dis uiters belangrik dat die roudiens vandag sonder onaangenaamheid verloop. En dat die breuk herstel word wat vandag ’n jaar gelede op die bloedbad op die koppie en die plaat rotse daaragter uitgeloop het.

Die afgelope sewe of agt maande was Lonmin in ’n dispuut met Amcu gewikkel oor die erkenningsooreenkoms. Dis nie dat Lonmin geweier het om Amcu te erken nie, maar hy wou juis nie toelaat dat Solidariteit en Uasa die reg verloor om hul lede in die tegniese en ander witboordjie-poste te verteenwoordig nie.

Die Wet op Arbeidsverhoudinge bepaal dat die meerderheidsvakbond in ’n werkplek die reg het om die drempels te bepaal waarkragtens die ander, kleiner vakbonde vakbondregte mag kry.

Die meerderheidsvakbond moet dit ooreenkom met die werkgewer, maar kan die reg om te staak gebruik om ’n ooreenkoms op te dwing nadat die dispuutprosedure in die wet gevolg is om ’n staking eers te probeer voorkom.

Daardie dispuutprosedure was al in Februarie afgehandel en Amcu kon sedertdien enige tyd ’n ten volle beskermde staking oor die erkenningsooreenkoms uitroep. Dat hy dit nie gedoen het nie, is nogal veelseggend, onder meer vir Amcu se vermoë om leiding te gee aan Lonmin se werkers en vir die beeld wat hy die afgelope jaar gekry het as ’n vakbond wat onverantwoordelike stakings aanblaas.

’n Mens moet in gedagte hou dat verskeie plaaslike leiers van Amcu die afgelope maande in sluipmoorde omgekom het.

Maar Amcu was onverbiddelik daaroor dat daar ’n hoë drempel gestel word vir minderheidsvakbonde om vakbondregte te geniet. Met goeie rede – Amcu is nie bekommerd oor Solidariteit en Uasa nie, maar voer ’n ledestryd teen die NUM – ’n gedugte vyand wat dieselfde meerderheidsbeginsel in die wet al vir meer as ’n dekade lank teen hom gebruik het.

Dié keer gaan die NUM sy eie medisyne proe.

Die laagste drempel in die erkenningsooreenkoms – 30% vir basiese organiseringsregte – is te hoog vir selfs die NUM om toegang by Lonmin te kry.

Solidariteit en Uasa verteenwoordig elk maar tussen 3% en 4% van Lonmin se werkmag. Die kans is eintlik nul dat hulle weer ’n sitplek aan die onderhandelingstafel gaan kry.

Die NUM het gister gesê hy gaan nie vandag die verrigtinge by Marikana bywoon nie. Dis glo omdat die Marikana-ondersteunerskomitee wat die reëlings tref, net opposisiepartye soontoe genooi het.

Die werklikheid is dat die komitee darem van die ministers wou nooi, maar dat werkers en die mense van Marikana glo daarop aangedring het dat niemand van die ANC of die regering die roudiens bywoon nie.

“Ons wou darem kabinetslede nooi, maar die mense en die mynwerkers wou niks daarvan weet nie,” sê Jimmy Gama, tesourier van Amcu.

Veral Solidariteit en Uasa, wat eintlik maar ooggetuies en onskuldige omstanders was in die gebeure by die Marikana-slagting, het rede om bitter te voel.

“Lonmin het ons male sonder tal belowe dat dit nie sal gebeur nie. Hy het gesê hy sal selfs ’n staking deur Amcu verduur om ons erkenning te behou,” sê Gideon du Plessis, hoofsekretaris van Solidariteit.

Die waarheid is dat die regering en die ANC allesbehalwe onpartydig was. Die mense van Nkaneng en Wonderkop vertrou hulle glad nie en dit gaan lank duur voordat dit verander.

Gewild op Sake24.com :



  • maatskappye

    Glad nie skote Petoors nie

  • geldsake

    Vergeet van oproepsentrums - só lyk die bank van die toekoms

  • maatskappye

    Zeder-'bonus' laat PSG-syfers blink

  • ekonomie

    Druk op verbruikers gaan BBP knou

  • geldsake

    Kredietburo mag nie mediese inligting hou

  • maatskappye

    Banke met R125 miljoen beboet oor 'geldwassery'

  • ekonomie

    Is groei van nét 5,8% China se voorland?

  • mynbou

    Geen einde in sig vir stakings

  • geldsake

    As jou baas jou by die huis pes met werksake

  • maatskappye

    Dae van maklik geld maak verby

  • ekonomie

    Honderde nuwe poste geskep

  • ekonomie

    Getal toeriste uit Afrika styg skerp

  • ekonomie

    Glenryck: Oceana ‘kyk na uitspraak’

  • entrepreneurs

    National Real Estate rig visier op nasionale mark

  • ikt

    Google wil robotvliegtuie gebruik

  • maatskappye

    Bierdrinkers minder dors

  • maatskappye

    Pick n Pay haal sy agterstand in

  • ekonomie

    Kariba-damwal veilig, sê kenners

  • maatskappye

    Motorhuis duurder as motor

  • maatskappye

    Branson se oog op superluukse ­eiendom in Kaap

  • energie

    Nuwe steenkoolkragstasie: Private firma kry voorkeur

  • ekonomie

    Vooruitsigte effens beter vir koper en platinum

  • ikt

    Telkom-hoof halsstarrig oor kursus

  • maatskappye

    Branson koop hotel in Kaapse Wynlande

  • geldsake

    Moenie swig voor tjek-skelmstreek

  • geldsake

    Hoe gemaak met swak opbrengs op effektetrustfonds?

  • maatskappye

    JSE kry ’n nuwe baadjie

  • geldsake

    Oorbrugging: Dié lenings handig, maar duur

  • ikt

    Nashua Mobile gaan sy deure sluit

  • ikt

    Google en Facebook weet waar jy woon...

  • ekonomie

    Rentekoersverhogings dalk nie so skerp

  • ekonomie

    Swart gegradueerdes klop ander met salarisse

  • ekonomie

    Nuwe indeks wys SA se sosiale welvaart

  • ekonomie

    Beleggers onseker oor Brics se politieke risiko’s

  • ekonomie

    IMF-hervormings by dooie punt

  • entrepreneurs

    Opkomende sterre gesoek

  • maatskappye

    Cathay Pacific wil markaandeel in Suid-Afrika vergroot