Johannesburg Verander Area
  • Vandag

    17°C / 8°C

    Wind 8km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 36%

  • Donderdag

    18°C / 9°C

    Wind 16km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 31%

  • Vrydag

    20°C / 8°C

    Wind 17km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 27%

  • Saterdag

    19°C / 8°C

    Wind 13km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 25%

  • Sondag

    18°C / 8°C

    Wind 15km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 24%

  • Maandag

    20°C / 9°C

    Wind 10km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 22%


Marikana: NUM proe eie medisyne

Jan de Lange,Arbeidsiening
Donderdag 15 Augustus 2013

Die mense van die Nkaneng-plakkerskamp en die Wonderkop-hostel digby die koppie waar 35 mynwerkers vandag presies ’n jaar gelede deur polisiemanne neergevel is, het goeie nuus baie, baie nodig gehad.

Die ondertekening van die erkenningsooreenkoms eergister tussen Amcu en Lonmin is beslis goeie nuus, al is Amcu nou die enigste vakbond met organisasie- en bedingingsregte in Lonmin.

Dit is egter die eerste tasbare teken van hoop en die eerste teken dat iets aan hul omstandighede gaan verander in die jaar wat verloop het.

Dis al wat Lonmin se 28 000 werkers die afgelope jaar gekry het en waaroor hulle tevrede kan voel wanneer hulle vanmiddag eenuur begin aantree vir ’n gedenkdiens om gestorwenes te eer te midde van ’n lang ry aandagsoekers en ander Malemas wat hulle kom toespreek.

Die waarheid is dat die regering en die ANC allesbehalwe onpartydig was. Die mense van Nkaneng en Wonderkop vertrou hulle glad nie en dit gaan lank duur voordat dit verander.

Daarna, omstreeks vieruur – die tyd toe die skietery begin het – gaan hulle opstaan en ’n minuut lank stil wees om terug te dink aan daardie dag.

Die ooreenkoms is beslis nie volmaak nie en talle mense, veral lede van die National Union of Mineworkers (NUM), Solidariteit en Uasa, is ongelukkig. Hulle verloor immers daarmee die vakbondregte wat hulle dekades lank by Lonmin geniet het.

Maar dis uiters belangrik dat die roudiens vandag sonder onaangenaamheid verloop. En dat die breuk herstel word wat vandag ’n jaar gelede op die bloedbad op die koppie en die plaat rotse daaragter uitgeloop het.

Die afgelope sewe of agt maande was Lonmin in ’n dispuut met Amcu gewikkel oor die erkenningsooreenkoms. Dis nie dat Lonmin geweier het om Amcu te erken nie, maar hy wou juis nie toelaat dat Solidariteit en Uasa die reg verloor om hul lede in die tegniese en ander witboordjie-poste te verteenwoordig nie.

Die Wet op Arbeidsverhoudinge bepaal dat die meerderheidsvakbond in ’n werkplek die reg het om die drempels te bepaal waarkragtens die ander, kleiner vakbonde vakbondregte mag kry.

Die meerderheidsvakbond moet dit ooreenkom met die werkgewer, maar kan die reg om te staak gebruik om ’n ooreenkoms op te dwing nadat die dispuutprosedure in die wet gevolg is om ’n staking eers te probeer voorkom.

Daardie dispuutprosedure was al in Februarie afgehandel en Amcu kon sedertdien enige tyd ’n ten volle beskermde staking oor die erkenningsooreenkoms uitroep. Dat hy dit nie gedoen het nie, is nogal veelseggend, onder meer vir Amcu se vermoë om leiding te gee aan Lonmin se werkers en vir die beeld wat hy die afgelope jaar gekry het as ’n vakbond wat onverantwoordelike stakings aanblaas.

’n Mens moet in gedagte hou dat verskeie plaaslike leiers van Amcu die afgelope maande in sluipmoorde omgekom het.

Maar Amcu was onverbiddelik daaroor dat daar ’n hoë drempel gestel word vir minderheidsvakbonde om vakbondregte te geniet. Met goeie rede – Amcu is nie bekommerd oor Solidariteit en Uasa nie, maar voer ’n ledestryd teen die NUM – ’n gedugte vyand wat dieselfde meerderheidsbeginsel in die wet al vir meer as ’n dekade lank teen hom gebruik het.

Dié keer gaan die NUM sy eie medisyne proe.

Die laagste drempel in die erkenningsooreenkoms – 30% vir basiese organiseringsregte – is te hoog vir selfs die NUM om toegang by Lonmin te kry.

Solidariteit en Uasa verteenwoordig elk maar tussen 3% en 4% van Lonmin se werkmag. Die kans is eintlik nul dat hulle weer ’n sitplek aan die onderhandelingstafel gaan kry.

Die NUM het gister gesê hy gaan nie vandag die verrigtinge by Marikana bywoon nie. Dis glo omdat die Marikana-ondersteunerskomitee wat die reëlings tref, net opposisiepartye soontoe genooi het.

Die werklikheid is dat die komitee darem van die ministers wou nooi, maar dat werkers en die mense van Marikana glo daarop aangedring het dat niemand van die ANC of die regering die roudiens bywoon nie.

“Ons wou darem kabinetslede nooi, maar die mense en die mynwerkers wou niks daarvan weet nie,” sê Jimmy Gama, tesourier van Amcu.

Veral Solidariteit en Uasa, wat eintlik maar ooggetuies en onskuldige omstanders was in die gebeure by die Marikana-slagting, het rede om bitter te voel.

“Lonmin het ons male sonder tal belowe dat dit nie sal gebeur nie. Hy het gesê hy sal selfs ’n staking deur Amcu verduur om ons erkenning te behou,” sê Gideon du Plessis, hoofsekretaris van Solidariteit.

Die waarheid is dat die regering en die ANC allesbehalwe onpartydig was. Die mense van Nkaneng en Wonderkop vertrou hulle glad nie en dit gaan lank duur voordat dit verander.

Gewild op Sake24.com :



  • energie

    Eskom-geldsake raak nou kritiek

  • ekonomie

    Werkverliese skrikwekkend - veral in landbou

  • energie

    Kompleks verkoop krag aan munisipaliteit

  • ikt

    Kubermisdaad broei in sukkeltye soos nou

  • geldsake

    Só verswak huishoudings se finansiële welstand

  • landbou

    Uithou vir beter pryse kom boere duur te staan

  • ekonomie

    Numsa, Seifsa maak stram vrede

  • geldsake

    Spaarwenke vir Spaarmaand: Spaar selfs as jy met vakansie gaan

  • ekonomie

    Werkloosheid styg - maar 'n graad kan jou steeds vrywaar

  • maatskappye

    Vakansieklubs: Ferm optrede verwag

  • ikt

    Telkom 'het wet oortree' met kontrak vir R91 miljoen

  • ekonomie

    Staking verby, maar dié werkgewers onverbiddelik

  • maatskappye

    Medisyne se koste gaan nog styg

  • mynbou

    Mynbase maar katvoet vir meganisering

  • maatskappye

    SA kleremakers kan nog baie uit Agoa put

  • ekonomie

    Handel met die VSA gaan voor die wind

  • ekonomie

    Numsa-staking is verby

  • maatskappye

    Hoender of bief? Nee, daar's net vis op die spyskaart

  • mynbou

    Groot omwenteling in steenkoolmark voorsien

  • ekonomie

    Dié base slaan dalk eie koers in

  • landbou

    ‘Voorlopige’ aanbod vir Agri Voedsel is billik

  • ekonomie

    SA klop Nigerië nog in die swaargewig-kryt

  • maatskappye

    Oprah se publikasie sluit deure in SA

  • entrepreneurs

    Hy wou besig bly – nou loon wassery

  • ekonomie

    IMF verwag swakker wêreldgroei

  • maatskappye

    V&A se Silo-distrik brei uit

  • ekonomie

    Reisigers sê dít neem die wind uit hul seile in SA