Johannesburg Verander Area
  • Vandag

    20°C / 6°C

    Wind 20km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 28%

  • Vrydag

    20°C / 7°C

    Wind 10km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 23%

  • Saterdag

    21°C / 11°C

    Wind 17km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 22%

  • Sondag

    22°C / 7°C

    Wind 23km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 23%

  • Maandag

    20°C / 8°C

    Wind 13km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 36%

  • Dinsdag

    22°C / 9°C

    Wind 14km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 27%


SA geskiedenis kry lewe in strokiesboek

Rudolf Stehle
Vrydag 14 Junie 2013
’n Strokiesverhaalboek wat die geskiedenis in prettige Afrikaans aan kinders oordra, het onlangs verskyn. Rudolf Stehle het met die skrywer, James Home, en ­die illustreerder, Peter Mascher, gesels.
Die skrywer James Home en die illustreerder Peter Mascher het saamgewerk aan die strokiesprentboek Hendrik Leerdam: Seereis na die Kaap. Foto: Joanne Markland

Die idee vir Hendrik Leerdam: Seereis na die Kaap is sowat drie jaar gelede uit ’n praktiese oorweging gebore.

“My ma het eendag genoem dat my tannie gefrustreerd is omdat sy sukkel om die geskiedenis waarmee ons grootgeword het, aan haar kleinkinders oor te vertel,” vertel die biokinetikus James Home.

Hy het besef die verhale van ouds gaan vir die volgende geslag verlore omdat dit nie meer in die skoolleerplan aangebied word nie.

“Hoewel daar uitstekende geskiedenisboeke in die biblioteke is, is hulle veels te lywig en ‘akademies’ vir kinderlesers,” sê Home.

“Omdat ek as kind mal was oor comics soos Kuifie, Asterix, Richie Rich en Archie het ek gereken strokies sal ’n goeie manier wees om hierdie verhale toegankliker vir kinders te maak.”

Home het toe besluit om Jan van Riebeeck se reis met die Drommedaris na die Kaap as raamwerk te gebruik vir ’n fiktiewe verhaal waarin die ervaringe van ’n 11-jarige seun sentraal staan.

Voordat Home begin skryf het, het hy toe geskiedenisboeke en boeke oor kanonne, die oorsprong van visvang en seilvaart verorber om die materiaal so akkuraat as moontlik deur te gee.

“In ’n Word-dokument beskryf ek toe elke prentjie, kompleet met praatborrels en uitroepe in tabelvorm. Voordat ek nog werklik ’n illustreerder begin soek het, hoor ek toe van ’n grafiese kunstenaar (Peter Mascher) – die pa van een van my dogter se klasmaats by die pre-primêr.”

Kort daarna loop Home en Mascher mekaar toe op ’n kinderpartytjie in hul tuisdorp Melkbosstrand raak.

“Toe ek sien hoe hy open af in sy tuin hardloop terwyl hy die kinders op die foefie-slide help, het ek geweet dit is die regte ou.”

“Toe ek hom nader, was hy aanvanklik skepties, maar toe ek die skootrekenaar oopmaak en die hele verhaal vertel, het daar ’n lig in sy oë aangegaan.”

Mascher het in Augustus 2010 begin en die rowwe sketse oor ’n tydperk van vyf maande gedoen.

Net minder as drie jaar later is die fiktiewe wedervaringe van die Leerdam-gesin, soos vertel uit die oogpunt van die 11-jarige seun Hendrik, uiteindelik op die rak.

Dit was die eerste keer dat hy illustrasies vir ’n kinderboek doen, sê Mascher, wat ook ’n spotprentkunstenaar is.

“Met spotprente en karikature is elkeen ’n nuwe projek. Hierdie boekprojek het drie jaar gevat en drie jaar lank my belangstelling so geprikkel soos ’n spotprent wat drie uur vat of ’n karikatuur wat drie minute vat,” vertel Mascher.

“Ons het baie keer baie lekker gelag en dit was altyd lekker om saam goed uit te figure om die vloei te verbeter.”

Hendrik Leerdam is ’n welkome toevoeging tot die bestaande strokiesliteratuur vir kinders in Afrikaans.

Buiten enkele strokiesreekse vir kinders, soos die Balkie-reeks, die Agent Snoet- en Cowboy Koekemoer-boeke, is slegs vertaalde strokies vir kinders en tieners beskikbaar.

Hiervan is die gewilde Kuifie- en Asterix-strokiesreekse die vernaamste.

Met Hendrik Leerdam het Afrikaanse kinders tussen nege en 11 egter nou die eerste keer toegang tot ’n plaaslike strokiesverhaal oor die geskiedenis in Afrikaans.

En in voorkoms herinner die boek nogal baie aan die Kuifie-strokiesverhaalboeke.

Volgens Home wil hulle met die boek kinders ’n waardering vir geskiedenis gee en hulle eg Afrikaanse boeke in ’n Suid-Afrikaanse konteks laat geniet.

Hulle sal graag sewe of agt van hierdie boeke wil skryf oor die geskiedenis tot ná die Anglo-Boereoorlog, sê Home.

• Dié sagtebandboek, uitgegee deur Tafelberg, kos R140 en is reeds beskikbaar.



  • Banksy-straatkuns in Londen opgeveil

  • Kunstenaars in die pekel

  • Mexikaan wen Cervantes-prys

  • Wenner van Cassirer-prys aangekondig

  • Eg plaaslik; verrykend universeel

  • ‘Pink’ in Pierneef

  • Twee dekades kon ‘Pale Natives’ nie verbleik

  • Decorus môre in Johannesburg

  • Wen-radiodrama vandag op RSG

  • Volmaan op die dansverhoog

  • Uitvoering laat reg geskied aan 17de-eeuse Passie-musiek

  • Awerbuck op kortlys vir 15de Caine-prys

  • Spaanse dagblad publiseer hoofstuk van García Marquez

  • Kom dans met die digters

  • Jong musikante kan nou inskryf

  • Asemrowende Sound of Music

  • Gordimer dink sy’s klaar met romans

  • Dié fliek is verduiwels onbeholpe

  • Air Supply te sien

  • Van niks tot viniel in vier uur

  • Williams is weer Mrs Doubtfire