Johannesburg Verander Area
  • Vandag

    20°C / 8°C

    Wind 8km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 16%

  • Woensdag

    22°C / 8°C

    Wind 7km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 17%

  • Donderdag

    22°C / 9°C

    Wind 6km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 13%

  • Vrydag

    24°C / 9°C

    Wind 6km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 13%

  • Saterdag

    25°C / 11°C

    Wind 6km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 12%

  • Sondag

    26°C / 12°C

    Wind 6km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 13%


Prys vir Kalmer ’n ‘bonus’

Rudolf Stehle
Vrydag 19 Julie 2013
Harry Kalmer is met ’n silwer-Ovation-prys op vanjaar se Nasionale Kunstefees in Grahamstad bekroon vir sy toneelstuk The Bram Fischer Waltz. Rudolf Stehle het met hom gesels.
Harry Kalmer Foto: Lucky Maibi

Hy het van meet af beoog om sy toneelstuk Die Bram Fischer-wals ook in Engels op te voer, vertel Kalmer.

“Ons het besef dit is ’n té belangrike storie om net in Afrikaans te vertel. Ons gehoor is groter as dit.”

Die stuk sou reeds op verlede jaar se Grahamstad-kunstefees gedebuteer het, maar David Butler moes in ander stukke speel en die Afrikaanse weergawe het toe sy première op verlede jaar se Vryfees in Bloemfontein gehad.

Kalmer beskryf die Ovation-toekenning as ’n “verrassing” en ’n “bonus”.

“Ons het vroeg in die speelvak agtergekom mense hou baie daarvan. Maar jy weet toekennings is so ’n subjektiewe ding. As ’n mens gáán vir ’n toekenning, dan gaan jy jouself mal maak.”

Nietemin voel hy geëerd om die prys te ontvang.

“Dis lekker as mense jou werk raaksien, want baie feeste is so groot, jy kan so maklik verdwyn daar.”

Sy belangstelling in dié anti-apartheidsaktivis is reeds as jong seun geprikkel.

“Ek was baie klein toe hy gevang is, ek was sewe of agt. Dit was net totaal fassinerend gewees – hierdie ou wat so wegkruip vir die polisie in Johannesburg.”

Die saadjie vir die stuk is geplant toe hy in die 1980’s in Londen gewoon het, sê Kalmer.

Hy het die toespraak gelees wat Bram Fischer in 1966 in die hof gelewer het net voordat hy tot lewenslange tronkstraf gevonnis is.

“Dit het my regtig geroer. Toe het ek besef dis teater hierdie.”

Ná sy terugkeer na Suid-Afrika in 1987 het hy met talle mense in aanraking gekom wat Fischer persoonlik geken het, maar hulle wou nie oor hom praat nie omdat hy ’n verbanne persoon was.

Die stof het gaan lê, maar die begeerte het gebly.

Hy het in 2004 ’n boek oor Fischer present gekry.

“Ek het net gedink dit is ’n fassinerende storie van hierdie ou wat teen die hele grein van die gemeenskap gegaan het.”

“In 2009 het ek besef dis ’n honderd jaar sedert Fischer se geboorte en niemand onthou hom nie.”

Die Vryfees het toe geld bewillig vir die navorsing en skryf van die stuk.

Kalmer het onder meer onderhoude gevoer met Fischer se dogter Ilse Wilson en met Hugh Lewin en Denis Goldberg wat saam met Fischer in die tronk was.

Butler was van vroeg af deel van Kalmer se planne met die stuk: “Een aand sien ek hom in Boekehuis by ’n boekbekendstelling. Hy het ’n bril gedra en toe lyk hy vir my net soos Bram.

“Toe sê ek dit vir hom. Toe sê hy vir my hy het daai bril gekoop, want hy het oudisies afgelê om Bram in ’n movie te speel.”

“David het voorgestel dat ons die Afrikaanse sintaksis en infleksie behou sodat ons amper ’n soort Herman Charles Bosman-Engels geskryf het, wat dit baie makliker gemaak het omdat David baie Herman Charles Bosman-aanbiedings doen.”

Volgens Kalmer is daar belangstelling van Europese vervaardigers om die stuk op te voer.

Kalmer vertel dat hy op 31 Maart ophou skryf het as ’n soort respyt. Hy sukkel egter om by dié voorneme te hou.

Hy het pas sy tesis ingedien vir ’n meestersgraad in skeppende skryfwerk onder leiding van Marlene van Niekerk.

Dit handel oor die uitbeelding van Afrikaners in Johannesburg in Totius se Trekkerswee (1915), Karel Schoeman se Spiraal (1968) en P.G. du Plessis se Siener in die suburbs (1971).

As deel van dié kursus het hy ook ’n roman met die titel ’n Duisend stories oor Johannesburg geskryf. Dié boek verskyn volgende jaar by Quellerie.

• The Bram Fischer Waltz is op 3 Augustus om 18:30 in die Rand Club in Johannesburg te sien. Saam met aandete kos dié pakket R310. Kaartjies vir die aanbieding op 4 Augustus om 15:00 kos R130. Bespreek by 011 870 4263 of 078 325 6723.



  • musiek

    Towerwerk

  • musiek

    Duo huldig kleinkunstenaar De Corte

  • kuns

    Johannesburg en Brighton hou saam ’n fees van foto’s

  • musiek

    ‘Carmina’ wat kan praat met studente

  • flieks

    ‘Windpomp’ oorrompel op Silwerskerm

  • musiek

    Legendariese Shifty gevier

  • flieks

    Jans sê ‘jammer’

  • boeke

    Kotze vertel van Weskusverhale

  • musiek

    Van vergeetbaar tot inspirerend

  • kuns

    Nuwe kuns maak merk

  • boeke

    Na aan die finale woord

  • boeke

    Eenvoud in besinning oor God

  • boeke

    Huldebundel vir Kotze slaag pragtig

  • boeke

    ‘Western’ waarin een woord wen

  • boeke

    ‘Seksplorasie’ gee wêreldblik

  • kuns

    Waar Monet se skilderye léwe

  • The Boss en Stones se Keith reik prenteboeke uit

  • flieks

    Dankie tog vir skone Scarlett

  • flieks

    Min vlees aan storie van porno-ikoon