Johannesburg Verander Area
  • Vandag

    23°C / 11°C

    Wind 23km/h

    Reënval 0.4mm

    Humiditeit 36%

  • Donderdag

    21°C / 9°C

    Wind 21km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 28%

  • Vrydag

    22°C / 10°C

    Wind 14km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 28%

  • Saterdag

    23°C / 13°C

    Wind 16km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 31%

  • Sondag

    23°C / 8°C

    Wind 18km/h

    Reënval 1.7mm

    Humiditeit 31%

  • Maandag

    22°C / 9°C

    Wind 16km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 19%


Prys vir Kalmer ’n ‘bonus’

Rudolf Stehle
Vrydag 19 Julie 2013
Harry Kalmer is met ’n silwer-Ovation-prys op vanjaar se Nasionale Kunstefees in Grahamstad bekroon vir sy toneelstuk The Bram Fischer Waltz. Rudolf Stehle het met hom gesels.
Harry Kalmer Foto: Lucky Maibi

Hy het van meet af beoog om sy toneelstuk Die Bram Fischer-wals ook in Engels op te voer, vertel Kalmer.

“Ons het besef dit is ’n té belangrike storie om net in Afrikaans te vertel. Ons gehoor is groter as dit.”

Die stuk sou reeds op verlede jaar se Grahamstad-kunstefees gedebuteer het, maar David Butler moes in ander stukke speel en die Afrikaanse weergawe het toe sy première op verlede jaar se Vryfees in Bloemfontein gehad.

Kalmer beskryf die Ovation-toekenning as ’n “verrassing” en ’n “bonus”.

“Ons het vroeg in die speelvak agtergekom mense hou baie daarvan. Maar jy weet toekennings is so ’n subjektiewe ding. As ’n mens gáán vir ’n toekenning, dan gaan jy jouself mal maak.”

Nietemin voel hy geëerd om die prys te ontvang.

“Dis lekker as mense jou werk raaksien, want baie feeste is so groot, jy kan so maklik verdwyn daar.”

Sy belangstelling in dié anti-apartheidsaktivis is reeds as jong seun geprikkel.

“Ek was baie klein toe hy gevang is, ek was sewe of agt. Dit was net totaal fassinerend gewees – hierdie ou wat so wegkruip vir die polisie in Johannesburg.”

Die saadjie vir die stuk is geplant toe hy in die 1980’s in Londen gewoon het, sê Kalmer.

Hy het die toespraak gelees wat Bram Fischer in 1966 in die hof gelewer het net voordat hy tot lewenslange tronkstraf gevonnis is.

“Dit het my regtig geroer. Toe het ek besef dis teater hierdie.”

Ná sy terugkeer na Suid-Afrika in 1987 het hy met talle mense in aanraking gekom wat Fischer persoonlik geken het, maar hulle wou nie oor hom praat nie omdat hy ’n verbanne persoon was.

Die stof het gaan lê, maar die begeerte het gebly.

Hy het in 2004 ’n boek oor Fischer present gekry.

“Ek het net gedink dit is ’n fassinerende storie van hierdie ou wat teen die hele grein van die gemeenskap gegaan het.”

“In 2009 het ek besef dis ’n honderd jaar sedert Fischer se geboorte en niemand onthou hom nie.”

Die Vryfees het toe geld bewillig vir die navorsing en skryf van die stuk.

Kalmer het onder meer onderhoude gevoer met Fischer se dogter Ilse Wilson en met Hugh Lewin en Denis Goldberg wat saam met Fischer in die tronk was.

Butler was van vroeg af deel van Kalmer se planne met die stuk: “Een aand sien ek hom in Boekehuis by ’n boekbekendstelling. Hy het ’n bril gedra en toe lyk hy vir my net soos Bram.

“Toe sê ek dit vir hom. Toe sê hy vir my hy het daai bril gekoop, want hy het oudisies afgelê om Bram in ’n movie te speel.”

“David het voorgestel dat ons die Afrikaanse sintaksis en infleksie behou sodat ons amper ’n soort Herman Charles Bosman-Engels geskryf het, wat dit baie makliker gemaak het omdat David baie Herman Charles Bosman-aanbiedings doen.”

Volgens Kalmer is daar belangstelling van Europese vervaardigers om die stuk op te voer.

Kalmer vertel dat hy op 31 Maart ophou skryf het as ’n soort respyt. Hy sukkel egter om by dié voorneme te hou.

Hy het pas sy tesis ingedien vir ’n meestersgraad in skeppende skryfwerk onder leiding van Marlene van Niekerk.

Dit handel oor die uitbeelding van Afrikaners in Johannesburg in Totius se Trekkerswee (1915), Karel Schoeman se Spiraal (1968) en P.G. du Plessis se Siener in die suburbs (1971).

As deel van dié kursus het hy ook ’n roman met die titel ’n Duisend stories oor Johannesburg geskryf. Dié boek verskyn volgende jaar by Quellerie.

• The Bram Fischer Waltz is op 3 Augustus om 18:30 in die Rand Club in Johannesburg te sien. Saam met aandete kos dié pakket R310. Kaartjies vir die aanbieding op 4 Augustus om 15:00 kos R130. Bespreek by 011 870 4263 of 078 325 6723.



  • Asemrowende Sound of Music

  • Kom dans met die digters

  • Dié fliek is verduiwels onbeholpe

  • Gordimer dink sy’s klaar met romans

  • Jong musikante kan nou inskryf

  • Air Supply te sien

  • Van niks tot viniel in vier uur

  • Williams is weer Mrs Doubtfire

  • Meester se stem nou stil

  • Mediterreense skakerings slaan deur in Taiwannees se spel

  • Plaaslike komedie met siel

  • Studente se visie beïndruk

  • Minogue se seksuele video ontlok teenkanting

  • Op soek na uitdagings

  • Radio se toekoms is aanlyn

  • Kaapstad kry vanjaar ’n nuwe kunstefees

  • Skryf in vir 2de New Voices-kompetisie

  • Vertaler van die verbeelding

  • SA maak onverwagse draai in benoemde boeke vir wêreld se rykste prys

  • Albert Hammond kom hier optree

  • Suid-Afrikaanse fliek na Seattle

  • Prentjiemooi Jesus

  • Puik opname van ‘Messiah’ vir Paasfees

  • Sax-viertal vind juwele in musiek

  • Nuwe boekpryse wyd verwelkom

  • War Horse in Johannesburg op die verhoog

  • Is dit die einde van AC/DC?

  • Jeugsentrum samel geld in met Banksy-werk

  • Tom of Finland vir posseëls

  • Clarke was ’n ware rolmodel

  • War Horse-musikante verloor regstryd

  • Nuwe deurbraak vir Venter

  • Wenners van 2014 Brett Goldin-prys aangekondig

  • Uitvoering laat reg geskied aan 17de-eeuse Passie-musiek

  • Dowwe Dolla in Atterbury vandag

  • Slyp skryfvernuf by UP-winterskool

  • ​Tartt wen Pulitzer vir fiksie

  • US Woordfees oorhandig trofeë

  • Amambazo in die Staatsteater

  • Christelike Tree63 byeen vir reünie-konserte

  • ‘Natives’ terug op planke ná 20 jaar

  • Drama oor drink en bestuur vir skoliere

  • Kunstenaar Peter Clarke sterf op 84

  • 'War Horse' op West End steek orkes in pad

  • 13de Tribeca-fliekfees in Manhattan

  • Viering van die kreatiewe oomblik

  • Perde van hout, leer en gaas léwe in ‘War Horse’

  • Mark in Jhb brei uit in 2014